10 Ekim Flş Çöküşünün 1. Yılı: Bitcoin ve Ethereum Likiditesi Kurtuldu, Altcoinler Hala Risk Altında

10 Ekim 2025 gece yarısı, büyük borsalardaki bir dizi yanlış likidasyon zinciri Bitcoin'i dakikalar içinde 58.000 dolardan 42.000 dolara, Ethereum'u ise 2.600 dolardan 1.800 dolara itmişti. Olay "10/10 Flash Crash" olarak literatüre girdi. Bir yıl sonra piyasa yapıcı verileri, en iki büyük varlığın travmadan çıktığını, hatta daha dayanıklı hale geldiğini gösteriyor.

BTC ve ETH'te emir derinliği %35 arttı

Kaiko'nun "Likidite Yıl Dönümü" raporuna göre, Bitcoin ve Ethereum için %0,1 spread (bid-ask farkı) içindeki birikmiş emir derinliği (market depth), çöküş öncesi ortalama 120 milyon dolardan, bu ay 162 milyon dolara yükseldi. Bu, kurumsal piyasa yapıcılarının (market maker) algoritmalarını "toksik akış" filtreleriyle güncellemesinin ve borsaların (Binance, Coinbase, Bybit) API limitlerini sertleştirmesinin sonucu olarak değerlendiriliyor. Binance'in BTC/USDT çiftindeki 1 saniyelik emir güncelleme hızı, çöküşte 3.000 mesaj/saniyeden bugün 12.000 mesaj/saniyeye çıktı.

Altcoinlerde "Likidite Çökertmesi" devam ediyor

Tablo'nun öteki yüzünde altcoinler yer alıyor. CoinGecko verilerine göre Top 100 altcoinlerin (stablcoinler hariç) toplam spot işlem hacmi, Ekim 2025'teki 48 milyar dolar günlük zirvesinden bugün 28 milyar dolara geriledi. Daha da kritik olanı, bu varlıkların emir defteri derinliklerinin (1% spread içinde) aynı dönemde ortalama %22 daraldığıdır. Düşük hacimli altcoinlerde bir 50.000 dolarlık satış emri hâlâ fiyatı %3-5 hareket ettiriyor; bu da "slippage" (kayma) maliyetini kurumsal yatırımcılar için kabul edilemez seviyelere taşıyor.

Spot hacmi geleceksiz, türevler hakim

Analistler, spot piyasasındaki bu kuraklığın sebebinin, perakende katılımcısının (retail) 2024-2025 yatay seyri sonrası piyasadan çekilmesi olduğunu belirtiyor. CME ve Deribit'teki açık pozisyon (open interest) rekor seviyelerdeyken, merkezi borsalardaki (CEX) spot hacmi/türev hacmi oranı %18'in altına düştü — geçen yıl bu oran %35'ti. Bu durum, fiyat keşfinin (price discovery) neredeyse tamamen vadeli işlem (futures/perpetual) piyasalarına kaydığını, spot alıcı-satıcısının ise "sağlayıcı" konumundan "alıcı" konumuna itildiğini kanıtlıyor.

Sonuç olarak; Bitcoin ve Ethereum altyapısal olarak "krizden önce"den daha güvenli bir liman haline gelirken, altcoin ekosistemi likidite açısından kırılgan bir denge içinde kalmaya devam ediyor. Yatırımcılar için mesaj net: Büyük iki varlıkta derinlik güvenilir, altcoinlerde ise emir defterini okumadan girmek hâlâ rulet oynamak demek.