AB, Pekin'de Çin'e Karşı Ticaret Açığında 'Daha Sert' Pozisyon Aldı: Elektrikli Araç Vergileri Odakta

Avrupa Birliği (AB) Ticaret Komiseri Valdis Dombrovskis, Çin'in ticaret politikalarına karşı blokun "daha iddialı ve kararlı" bir tutum sergileyeceğini sinyalleri verdiği, Pekin'de başlayan iki günlük yüksek seviyeli görüşmelerle gündeme getirdi. Müzakere masasının temel dayanağı, Eurostat verilerine göre geçen yıl 400 milyar avroyu aşan tarihî ticaret açığı ve AB sanayisini tehdit eden "aşırı kapasite" endişeleri oluşturuyor.

Elektrikli Araç Vergileri: İlişkilerin "Sınama Taşı"sı

Görüşmelerin en kritik kırılma noktası, Komisyonun Çin menşeli elektrikli araçlara (EV) ilave antisübvansiyon vergileri kararı. AB, Çin devlet desteğinin rekabeti bozduğunu savunurken, Pekin bu kararı "koruyuculuk" ve "WTO kurallarına aykırı" olarak nitelendiriyor. Dombrovskis, masada bu vergilerin geri çekilmesi için Çin'in somut piyasa erişimi vaatleri ve fiyat taahhütleri sunması gerektiğini vurguladı. Çin Ticareti Bakanı Wang Wentao ise AB'nin koruma önlemlerinin zincirleme reaksiyonlara yol açabileceğini, tarafların "ortak çıkar" çerçevesinde çözüm bulması gerektiğini aktardı.

Açığın Yapısal Nedenleri: Piyasa Erişimi ve Fikri Mülkiyet

AB yetkilileri, sorunun sadece vergilerle çözülemeyeceğini, Çin'in kamu ihalelerine erişim kısıtlamaları, zorunlu teknoloji transferi uygulamaları ve fikri mülkiyet hakları ihlallerinin de giderilmesini istediklerini belirtiyor. Komisyon kaynakları, "Dengeli bir ticaret ilişkisi, karşılıklı piyasa açılımı gerektirir" mesajını verirken, Çin tarafı AB'nin "risk azaltma" (de-risking) stratejisinin aslında "bağimsızlık" (de-coupling) hedeflediği şüphesiyle yaklaştığını ima ediyor.

Tarım ve Demir-Çelik: Yeni Çatışma Alanları

Görüşmeler EV'lerin ötesine geçiyor. AB, Çin'in tarım ürünleri (özellikle et ve dairy) ve demir-çelik sektöründeki aşırı kapasitesinin global fiyatları baskıladığını, buna karşılık anti-damping soruşturmalarını hızlandırdığını hatırlatıyor. Pekin ise AB'nin tarım alt yapılarını (CAP) ve yeşil dönüşüm alt yapı ihalelerinde Çin firmalarını dışlayan mevzuatını hedef alıyor. Müzakereciler, bu sektörel çatışmaların "ticaret savaşı" riskini artırdığı, her iki tarafın da istihdam ve enflasyon verileri göz önünde bulundurularak geri adım atması gerektiği yönünde ortak bir risk farkındalığına sahip olduğu bildiriliyor.

İki günlük görüşmelerden somut bir "anlaşma" beknenmekten ziyade, sürecin yönetilebilir kılınması ve Kasım'da olası G20 zirvesi öncesinde liderler seviyesinde bir siyasi irade yaratılması hedefleniyor. AB, Ocak 2025'te yürürlüğe girecek olası nihai EV vergilerinden önce diplomatik bir pencere açık tutmaya çalışıyor.