ABD, İsrail'e 2,8 milyar dolarlık ağır bomba paketini Kongre'ye bildirdi: 2.000 libra MK-84'ler dahil

Washington — ABD Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Güvenliği İşbirliği Ajansı (DSCA), İsrail'e yönelik **2,8 milyar dolar** değerinde bir Askeri Satış (FMS) paketini resmi olarak Kongre'ye bildirdi. Bildirimde, 2024 yılında sivil zarar endişeleriyle geçici olarak askıya alınan 2.000 libra (yaklaşık 1 ton) ağırlığındaki MK-84 bombaların ve bunların hassas münhasır hedeflere isabet sağlayan JDAM (Joint Direct Attack Munition) yönlendirme kitlerinin yer aldıği belirtiliyor.

Paketin detayları: MK-84, JDAM kitleri ve füzeler

DSCA'nın Kongre'ye gönderdiği sertifikasyon mektubuna göre paketin ana unsurlari şunlardır:

• **1.800 adet MK-84 2.000 libra genel amaçlı bombası**
• **1.800 adet KMU-572 JDAM havadan karaya yönlendirme kiti** (dumb bombaları akıllı mermiye dönüştüren GPS/INS kitleri)
• **2.000 adet FMU-139/B patlatma füzesi**
• Destek ekipmanları, mühendislik ve lojistik hizmetler

Toplam tahmini maliyet **2,8 milyar dolar** olarak raporlandı. Ajans, bu satışın "İsrail'in meşru kendi kendini savunma kapasitesini karşılamak" ve "bölgesel güvenliği desteklemek" amacına hizmet ettiğini savundu.

Kongre inceleme süreci ve 30 günlük pencere

Foreign Military Sales programı çerçevesinde işlenen bu bildirim, Kongre'nin incelemesi için **30 günlük** bir gözden geçirme sürecini başlatıyor. Bu süre zarfında Senat ve Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komiteleri, satışı engellemek için bir "karşılık verme kararı" (joint resolution of disapproval) getirebilir. Ancak tarihsel olarak bu tür engellemeler, her iki kamera da çeyrekten üçte bir çoğunlukla onaylaması ve Başkan'ın vetosunu geçmesi gerektiği için nadiren başarılı olur. Yönetim, acil durum hükmü (AECA Section 36(b)) kullanmadığı için standart 30 günlük süreç işletiliyor.

Mayıs 2024'teki askıya almanın ardındaki değişiklik

Bu bildirim, Mayıs 2024'te Başkan Biden'in "Rafah'ta geniş çaplı bir operasyon gerçekleşirse" 2.000 libra bombaların teslimatını durduracağını açıklaması ve ardından bir parti şarjı teslimatının askıya alınması sürecinin takibidir. O dönemde ABD, hassas hedeflere isabet sağlayamayan bu bombaların yoğun nüfuslu alanlarda kullanımının sivil kayıpları artırdığını savunmuştu. Yeni paket, o askıya almanın kalktığını ve İsrail'in envanter ihtiyacının, operasyonel planlamanın değiştiği değerlendirmesiyle karşılandığını gösteriyor. Yetkililer, bombaların "hassas hedefler için" JDAM kitleriyle birlikte teslim edileceğini vurguluyor.

Bölgesel denge ve uluslararası tepkiler

Satış kararı, Gazze'de atışma çabalarının sürdüğü ve Lübnan sınırında Hizbullah ile gerilimin yükseldiği bir dönemde geliyor. Birleşmiş Milletleri ve insan hakları örgütleri, 2.000 libra bombaların kent savaşında kullanımının uluslararası insani hukuk ihlali riski taşıdığını tekrar hatırlattı. ABD yönetimi ise "İsrail'in güvenliği kırmızı çizgimiz" discourse'ını koruyarak, paketin uzun vadeli stratejik ortaklık çerçevesinde olduğunu, anlık operasyonel kararlarla bağlantılı olmadığını öne sürüyor.