ABD Kripto Düzenlemesi: Senato Dönüşüyle FIT21 Mirasının ve 'Clarity' Arayışının Yeni Aşaması

Washington — ABD Senatosu yaz arası moladan dönüş yaparken, kripto endüstrisinin iki yıldır 'netlik' (clarity) umuduyla beklediği yasama süreci, Financial Innovation and Technology for the 21st Century Act (FIT21) tasarısının Temsilciler Meclisi'nden geçmesinin (Mayıs 2024) ardından Senato'da takılı kalmasıyla şekillenen bir 'yasama boşluğu' içinde kalmaya devam ediyor.

FIT21'in mirası: Neden yeterli olmadığı

Meclis'ten geçen FIT21, dijital varlıkların 'güvenlik' mi 'emtia' mı olduğunu ayırt etme yetkisini SEC'ten alıp CFTC'ya vermeyi öngörse de, Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Sherrod Brown ve ardından gelen liderlik değişiklikleri sürecini dondurdu. 2025 boyunca 'Lummis-Gillibrand' taslakları ve ayrı stablecoin yasaları (Clarity for Payment Stablecoins Act) gündeme geldi ancak hiçbiri tam paket halinde her iki kamera da onaylayamadı.

Mevcut durum: Parçalı düzenleme ve ajans kural yapımı

Kongre'nin tam kapsamlı bir 'market structure' yasası çıkaramaması, SEC ve CFTC'nın mevcut yetkileriyle (Howey Testi, emtia tanımı) yargı öncesi kural yapımına (rulemaking) ve icraata (enforcement) yönelmesine yol açtı. Son 18 ayda SEC, borsalar, kustodyanlar ve DeFi protokolleri karşılaştığı 'Wells Notice' sayısı rekor kırdı. Bu ortam, ABD tabanlı firmaların kayıtlı varlıkları offshore'a (Cayman, Singapore, ADGM) taşımasına neden olan 'regulatory arbitraj' akışını hızlandırdı.

Eylül gündeminde neler var?

Senato'nun bu hafta gündemi, tam bir FIT21 oyuna değil, daha dar kapsamlı veipartizan destek bulma ihtimali yüksek stablecoin çerçevesi tasarısına odaklanıyor. Komite seviyesinde metin uzlaştırması sağlanan bu tasarı, rezerv şeffaflığı, kurtarma rejimi ve eyalet/federal lisans çiftliği konularında son noktalara gelindiği söyleniyor. Ancak 'market structure' (piyasa yapısı) geneli bir paket için 2026 sonu veya 2027 başına kadar beklemek gerekebilir sinyalleri veriliyor.

Piyasa ve yargı: 'De facto' standartlar oluşuyor

Yasama boşluğunda, yargı kararları 'de facto' standart oluşturuyor. Ripple (XRP), Coinbase ve Binance.US dosyalarındaki karalar, 'programatik satışlar' ve 'staking hizmetleri' ayrımında yargıtay düzeyinde precedent (örnek olay) yaratmaya başladı. Avukatlık topluluğu, Kongre müdahale etmeden bu yargı atlasının 2026 sonuna kadar 'common law' benzeri bir düzenleme işlevi göreceğini öngörüyor.

Uluslararası baskı: MiCA eşdeğerliği hedefi

AB'nin MiCA (Markets in Crypto-Assets) yönetmeliği Aralık 2024'te tam uygulama aşamasına girdi. ABD'nin 'third country' (üçüncü ülke) statüsünde kalması, ABD borsalarının AB müşterilerine hizmet verimini zorlaştırıyor. Treasury ve Beyaz Saray, G20 ve FSB standartlarına uyum içinde bir federal çerçevenin 'ulusal güvenlik ve finansal liderlik' açısından kritik olduğunu vurguluyor; ancak bu retorik henüz oy sayısına dönüşmedi.

Özetle; Senato'nun kapıları açıldığında masada 'hayat öpücüğü' olan tek madde stablecoin yasası. Geniş kapsamlı 'Clarity Act' hayali ise yine bir sonraki Kongresel dönemine, yargıtay kararlarına ve ajans kural yapımına bırakılmış durumda.