Ankara Kalesi'nin bilinmeyen yüzü: Surların altından Roma caddesi ve gizli hamam çıktı

Ankara Kalesi'nin İç Kale ve Dış Kale surları arasında kalan alanda, Ankara Müzesi Müdürlüğü'ne bağlı ekiplerin yürüttüğü kazı çalışmaları, kent tarihini yeniden yazacak buluntulara ulaştı. Kazı alanında, Roma döneminin son dönemlerine (M.S. 3-4. yüzyıllar) ait, mozaikli döşemeli ve her iki yanında dükkanların yer aldığı bir colonnaded cadde (kardes) tespit edildi. Bu cadde, antik Ankyra'nın kuzey-güney eksenindeki ana arterlerden biri olarak, günümüz Hisar Kapısı civarından kale içine doğru uzanıyordu.

Surların altından Roma caddesi

Bilinen sur yapısının büyük kısmı Roma ve Bizans taşları üzerine Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde yeniden inşa edilmişti. Yeni kazılar, surların temel seviyesinin yaklaşık 2-3 metre altında, düzenli bloklarla döşenmiş bir yol ağacını ve yanlarında yer alan sütun bazlarını ortaya çıkardı. Bilim kurulu başkanı Prof. Dr. Mehmet Özdoğan'ın danışmanlığında yürütülen çalışmalarda, caddenin üzerindeki tabakalardan Bizans dönemi el çarkları, para ve mührün yanı sıra Selçuklu çini parçaları da ele geçirildi. Bu durum, yolun antik çağdan 13. yüzyıla kadar kesintisiz kullanıldığını kanıtlıyor.

Gizli hamam ve su kanalları

Caddenin batı yanında, daha önce bilinen bir hamam yapısının (Şengül Hamamı) kuzeyinde, tamamen yer altına gömülmüş ve tavanı çökmüş bir Osmanlı hamamı (ılıklık ve sıcaklık bölümleri) daha keşfedildi. Hamamın ısınma sistemi için yeraltında geçen hipokaust (alt ısıtma) kanalları ve su taşımak üzere tuğla kubbeleşme ile yapılmış terazi su kanalları nispeten iyi korundu. Kazı ekibi, hamamın 15. yüzyıl sonları-16. yüzyıl başlarına ait olabileceğini, ancak temel seviyesinde Roma dönemi bir bina kalıntısının (muhtemelen bir hamam veya nymphaeum) üzerine kurulduğunu belirtiyor.

Kaleiçi evlerin altındaki sarnıçlar

Kaleiçi mahallesindeki restorasyonu tamamlanmış tarihi evlerin bazılarının bodrum katlarında, kazılar sırasında su biriktirme amaçlı kaya mezarlıkların ve daha sonra sarnıç olarak kullanılmış odaların tespit edildi. Bu yapılar, kale içindeki su ihtiyacını karşılamak için Bizans ve Osmanlı dönemlerinde sistematik olarak işletilmiş. Müzesi Müdürlüğü, bu alanları "Açık Hava Müzesi" kavramıyla ziyarete açmak için koruma ve sunum projesi hazırladığını bildirdi. Proje onaylandığı takdirde, ziyaretçiler sur duvarları arasında kalan antik caddeyi ve hamam kalıntılarını cam kılıflı yürüyüş yollarıyla gezebilecek.