Avrupa'da sıcak dalgaları: WHO verilerine göre son yaz en az 35 bin hayat aldı

Avrupa kıtası, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki en somut faturasını ödemeye devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bürosu ve Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin ortak analizlerine göre, 2023 yazı boyunca kıta çapında etki gösteren aşırı sıcak hava dalgaları neticesinde en az 35 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Rekor sıcaklıklar ölüm riskini katladı

Copernicus verileri, 2023'ün Avrupa için kaydedilmiş en sıcak yazlardan biri olduğunu onaylıyor. Özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında Güney Avrupa, Balkanlar ve Orta Avrupa'yı saran basınç merkezleri, 40-45 dereceyi bulan pik sıcaklıklarla kalp-damar ve solunum sistemi hastalıklarını tetikledi. DSÖ Avrupa Bölge Müdürü Dr. Hans Kluge, "Isı artık Avrupa'da en ölümcü doğal afet" ifadelerini kullanarak, bu ölümlerin büyük çoğunluğunun önlenebilir olduğunu vurguladı.

Yaşlılar ve kadınlar önde geldi

Barcelona Sağlık Enstitüsü (ISGlobal) araştırmacıları tarafından Nature Medicine dergisinde yayımlanan ve DSÖ raporlarına temel olan çalışma, ölümlerin %60'ının 65 yaş üzeri bireylerde gerçekleştiğini ortaya koydu. Cinsiyet ayrımında ise kadınların erkeklere göre %15-20 daha yüksek bir ölüm riski taşıdığı, bunun fizyolojik farklılıkların yanı sıra yaşlı kadın nüfusunun sayısal üstünlüğüne bağlandığı kaydediliyor. İtalya, İspanya, Yunanistan ve Portekiz, nüfusa oranlı en yüksek ölüm oranlarını veren ülkeler arasında yer aldı.

Erken uyarı sistemleri yarım milyar avro tasarruf sağladı

Raporun dikkat çekici bulgularından biri, 2003 yazındaki katliamdan (yaklaşık 70 bin ölüm) bu yana Avrupa ülkelerinin geliştirdiği "Sıcaklık-Sağlık Eylem Planları"nın etkili olduğunu gösteriyor. Modeller, bu adaptasyon önlemlerinin (soğutma odaları, kamu uyarıları, bakım hizmetleri) olmasaydı 2023 yazında ölüm sayısının %80 oranında daha yüksek (yaklaşık 65-70 bin seviyeleri) çıkabileceğini öngörüyor. Bu durum, iklim uyumlama yatırımlarının hayati kritere girdiğini kanıtlıyor.

2024 ve sonrası için uyarı: "Yeni normal" bu

Bilim insanları, 2023'ün rekorlarının 2024 yazında (ve 2026'ya kadar olan dönemde) kırılmaya devam edeceğini, sıcaklık dalgalarının sıklığın, süresinin ve şiddetinin artacağını işaret ediyor. DSÖ, şehir planlamasında "yeşil koridorlar", beyaz çatı uygulamaları ve yoksul kesimlerin soğutmaya erişiminin sağlanmasının artık bir lüks değil, hayatta kalma stratejisi olduğunu bildiriyor.