COP31 Antalya'da başlıyor: İklim taahhütleri eyleme dönüşüyor

COP31 iklim zirvesi, 9 Kasım Pazartesi günü Antalya'da başlayacak. İki hafta sürecek Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinde yaklaşık 200 ülkenin temsilcileri bir araya gelecek; organizatörler 100 binden fazla katılımcı bekliyor. Zirvenin temel amacı, önceki iklim konferanslarında verilen taahhütleri somut adımlara dönüştürmek.

Eylem gündemi ve elektrifikasyon hedefi

Türkiye, zirve başkanlığı sırasında resmi müzakerelerin yanı sıra bağlayıcı olmayan taahhütleri teşvik eden bir "eylem gündemi" de yürütüyor. Yapay zekadan atık yönetimine kadar uzanan konularda ülkelerin destek vereceği bu girişimlerin merkezinde "elektrifikasyon" bulunuyor. Hedef, küresel enerji talebinin elektrikle karşılanan payını günümüzdeki yaklaşık yüzde 20'den 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmak.

COP31 Başkanı Murat Kurum, Türkiye'nin çevre bakanı, "Bu yılın enerji krizi bizi rehavetten uyandırdı" dedi ve "Elektrifikasyon cevap. Toplumları değişken küresel piyasalardan korur ve emisyonları azaltır" ifadelerini kullandı.

Türkiye-Avustralya ortaklığı

Zirve, ev sahipliği konusundaki anlaşmazlığı çözen olağandışı bir düzenlemeyle düzenleniyor: Türkiye zirvenin başkanlığını üstlenirken müzakereleri Avustralya yönetiyor. İki ülke, elektrifikasyonun zirvenin genel siyasi bildirisi olan "cover decision" (üst düzey siyasi bildiri) içinde yer almasını istiyor. Avrupa Birliği ise "temiz elektrifikasyon" kavramını savunuyor; bu ifade, Türk girişiminde fosil yakıtların rolü konusunda tartışma yaratabilir.

Finansman ve fosil yakıt çıkmazı

Fosil yakıtlar, iklim değişikliğinin temel itici gücü olmasına rağmen daha sert tedbirler alınması pek olası görünmüyor. Bütçe baskısı altındaki gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelerin iklim etkileriyle başa çıkmasına yardımcı olmak için daha fazla para taahhüt etmeye isteksiz. Orta Doğu'daki savaştan kaynaklanan enerji krizi ve yaşam maliyeti baskıları da zirvenin üzerinde gölge oluşturuyor.

İklim tablosu: Nepal'den Endonezya'ya

Müzakereler, Nepal'deki ölümcül seller, Avrupa'daki kavurucu sıcak dalgaları ve Endonezya'daki büyük orman yangınlarının ardından geliyor. Yıl sonuna doğru zirve yapması beklenen olağanüstü güçlü bir El Nino iklim olayının aşırı hava olaylarını artırması ve 2026 ya da 2027'yi kayıtlardaki en sıcak yıl yapması mümkün. Birleşmiş Milletler, eylül ayında yayımladığı uyarıda küresel sıcaklıkların sanayi öncesi düzeyin 1,5 derece üzerine çıkacağını ve Paris Anlaşması'nın en iddialı eşiğinin aşılacağını bildirdi.