Darphane'de şok tablo: Bozuk para basımı yarım yıla 53 düştü, 1-5 kuruş basılmadı

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı resmi istatistikler, piyasadaki madeni para sirkülasyonundaki dramatik yapısal değişimi ortaya koydu. 2026 yılının Ocak-Temmuz döneminde piyasaya sürülen toplam madeni para adedi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 52,9 azalarak 402,8 milyondan 189,6 milyona geriledi.

Küçük kuruşlar tarihe karıştı

Verilerin en çarpıcı noktası, düşük değerli kuruşların üretiminin tamamen durdurulmasıydı. 1 ve 5 kuruşluk madeni paraların 7 aylık süreçte piyasaya sürülen adedi sıfırlandı. 10 kuruşta sadece 360 bin adet basım yapıldı ve Şubat ayından itibaren üretim kesildi. 25 kuruşluk paralar da 108 bin adetle sınırlı kalarak Şubat sonrası basıma kapatıldı. Bu tablo, günlük alışverişlerde yuvarlama uygulamalarının yaygınlaşmasının ve küçük kuruşun işlevini yitirmesinin resmi teyidi olarak okunuyor.

1 TL'de yüzde 69,4'lük çöküş

Dolaşımın locomotive'i olan 1 TL'lik madeni paralar en ağır darbeyi aldı. Geçen yıl ilk 7 ayda 312,5 milyon adet tedavüle giren 1 TL bu yıl 95,479 milyon adete düştü. Bu rakam, yıllık bazda yüzde 69,4'lük bir gerilemeyi işaret ediyor. 5 TL'lik paralar da 89,2 milyondan 75,5 milyona gerileyerek düşüş trendine katıldı. İki değerli paranın birlikte ilk 7 aylık toplam basımın yüzde 90'ından fazlasını oluşturması, piyasadaki "bozuk para" tanımının artık sadece bu iki kaleme daraldığını gösteriyor.

Tek istisna: 50 kuruş 16 kat arttı

Genel çöküşün içinde tek renkli bir istisna 50 kuruşluk madeni paraydı. Geçen yıl aynı dönemde yalnızca 1,1 milyon adet basılan 50 kuruş, bu yıl 18,117 milyon adete çıkarak 16 katlık bir artış kaydetti. Bu ani ivmelenme, 1-5-10-25 kuruş boşluğunun doldurulması ve yuvarlama eşiğinin 50 kuruşa çekilmesi stratejisinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, basım hacminin bu kadar sert düşmesinin nakit kullanımındaki azalmanın yanı sıra, Darphane'nin maliyet-getiri analizi yaparak düşük nominal değerli paraların basımını stratejik olarak durdurduğunun işareti olduğunu kaydediyor.