Endonezya yanardağlarında 'içerik' peşinde ölüme koşan etkileyicilere sert uyarı

Endonezya afet yönetim ve vulkanoloji yetkilileri, son aylarda artan yanardağı turizmi ile sosyal medya 'içerik' üretimi arasındaki tehlikeli kesişim konusunda alarm çaldı. Ulusal Afet Yönetim Ajansı (BNPB) ve Vulkanoloji ve Jeoloji Hazard Azaltma Merkezi (PVMBG), özellikle Ijen, Merapi, Semeru ve Dukonu gibi aktif yanardağların yasak bölgesine (kaide zona) girerek 'blue fire' (mavi ateş) veya lav akıntısı görüntüleri çeken etkileyiciler ve turistin tutuklanabileceğini ve ağır para cezasıyla cezalandırılabileceğini duyurdu.

Yasak bölgeler 'stüdyo'ya dönüyor

PVMBG verilerine göre son bir yılda sadece Ijen ve Merapi çevresinde kaide zonu ihlali sebebiyle en az 15 grup ya da birey güvenlik güçleri tarafından durduruldu veya kurtarma ekipleri tarafından tehlikeli sarmallardan çıkarıldı. Bu olayların çoğunda ilgili kişilerin profesyonel çekim ekipmanı (drone, 360 derece kamera, aksiyon kamerası) taşıdığı ve canlı yayında 'takipçi artışı' hedeflediği tespit edildi. Yetkililer, bu davranışın sadece bireyin hayatını değil, onları kurtarmak için giren BASARNAS (Ulusal Arama Kurtarma Ajansı) ekiplerini de tehlikeye attığını vurguluyor.

Ceza ve tutuklama uygulaması başladı

Geçtiğimiz aylarda Doğu Java Polisi, Ijen Krateri'nin kaide zonuna girip toksik kükürt gazı maruziyeti geçiren ve videolarını paylaşan üç yabancı turisti (İki Rus, bir Ukraynalı) 'halkın hayatını tehlikeye atma' suçlamasıyla tutukladı. Mahkeme, 2007 sayılı Afet Yönetimi Kanunu'nun 66. maddesi dayanağıyla her birine 50 juta Rupiah (yaklaşık 10 bin TL) para cezası ve tasfiye hapsi hükmü verdi. BNPB Başkanı Suharyanto, "Bu bir hobby değil, intihar girişimidir. Yasak bölge işaretleri bilimsel veriyle konulur, estetik için değil" ifadelerini kullandı.

Bilim insanları: 'Bu bir şans oyunu, içerik değeri yok'

PVMBG'nin Merapi Gözlem Postası Koordinatöru Hanik Humaida, son basın toplantısında "Merapi'nin güney kesiminden (Kali Adem/Kali Gendol yolu) yetkisiz giriş yapanların lav akıntısı (pyroclastic flow) yön değiştirdiğinde hayatta kalma şansı sıfırdır" dedi. Humaida, drone çekimlerinin yanardağın mikrosismik aktivitesini tetikleyebileceği veya gaz çıkışlarını tıkayabileceği uyarısını da yineledi. Yetkililer, turistin sadece resmi, lisanslı rehber eşliğinde ve güncel 'status' seviyesine (Waspada/Siaga/Awas) göre belirlenen güvenli rotalardan gitmesi gerektiğini hatırlattı.

Endonezya Turizm ve Kreatif Ekonomi Bakanlığı, 'Sorumlu Turizm' kampaması kapsamında sosyal medya platformlarıyla iş birliği yaparak tehlikeli içerikleri kaldırma ve algoritmaların bu tür riskli davranışları ödüllendirmemesi için teknik çalışmalara başladığını açıkladı.