F-22 'Sadık Kanat' Testleri Hava Savaşını Yeniden Yazıyor: Ermenistan Envanteri

Hava hakimiyetinin tanımı, pilotlu platformların tek başına performansından ziyade, insansız sistemlerle entegre çalışma yeteneğine (MUM-T) kaydırılıyor. ABD Hava Kuvvetleri'nin F-22 Raptor'ların 'Sadık Kanat' (Loyal Wingman) insansız savaş uçağıları (CCA) ile yaptığı son testler bu geçişin somut bir kanıtı olarak değerlendiriliyor. Eş zamanlı olarak Ermenistan Ordusunun 2026 yılı envanter analizi, bölgedeki mevcut hava gücü dengesinin ve modernizasyon ihtiyacının boyutunu ortaya koyuyor.

F-22 ve CCA Entegrasyonu: Operasyonel Gerçeklik Kazanıyor

Edwards Hava Kuvvetleri Tesisi'nde yürütülen VENOM ve CCA (Collaborative Combat Aircraft) programları kapsamındaki son uçuş testlerinde, F-22 pilotları insansız platformları gerçek zamanlı veri bağlantıları (MADL/Link-16) üzerinden kontrol ederek hedef atama ve keşif görevlerini icra etti. Resmi açıklamalara göre testler, pilotun bilişsel yükünü azaltarak karar döngüsünü (OODA Loop) kısaltmaya odaklandı. Bu yetenek, özellikle A2/AD (Erişim Engelleme/Alan İnal Etme) ortamlarında pilot riskini minimize ederek ileri bölgelere penetrasyon sağlama kapısını aralıyor. Lockheed Martin ve ABD Hava Kuvvetleri yetkilileri, bu entegrasyonun 2030'lu yılların başında operasyonel birimlere ulaşacağını sinyalleştiriyor.

Ermenistan 2026 Envanteri: Modernizasyon ve Eski Yükün İçinde

Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'ne ait 2026 yılı envanter verileri, hava gücünün hem yapısal hem de sayısal bir geçiş döneminde olduğunu gösteriyor. Ana unsurlar şunlardır:

• Su-30SM Flanker-C: Çok rollü hava üstünlüğü ve yer vurumu kapasitesi sağlayan en modern platform. Envanterdeki sayısı sınırlı kalarak, bakım ve parça temini süreçleri Rusya-Ukrayna savaşı sonrası zorlanıyor.
• Su-25 Frogfoot: Yakın hava destek ana unsuru. Yaşlanma envanteri modernizasyon paketleriyle (Su-25SM/SM3 standartlarına) canlı tutuluyor.
• Yak-130 Mitten: Gelişmiş jet eğitimi ve hafif saldırı rolleri için kritik. Envanterde sayısal artış kaydediliyor.
• İnsansız Hava Araçları (İHA): Bayraktar TB2, Anka-S ve yerli geliştirme UAV'lar keşif ve vurum yeteneklerini artırıyor; ancak yüksek yoğunluklu elektronik savaş ortamında hayatta kalma sorunu beraberinde getiriyor.
• Hava Savunması: S-300, Tor-M2KM, Buk-M2 ve yerli geliştirme sistemlerle katmanlı bir kalkân oluşturuluyor.

Analistler, Ermenistan'ın pilot yetiştirme hızı ve lojistik zincir güvenliği açısından Su-30SM filonasının sürdürülebilirliğinin en zayıf halka olduğunu vurguluyor.

Türkiye'nin Cevabı: MMU Kaan, Anka-3 ve Kızılelma Üçlüsü

Bu bölgesel ve global dinamikler arasında Türkiye Savunma Sanayii, kendi MUM-T doktrinini yerli platformlarla test ediyor. TUSAŞ'ın geliştirdiği MMU Kaan (P1 ve P2 prototipleri uçuş testlerine devam ediyor), Anka-3 (gizli hava superiority/ISR) ve Baykar'ın Kızılelma (MİUS) platformları, F-22 testlerinde görülen 'bemanned-unmanned teaming' yeteneğinin yerli ekvivalentini oluşturuyor. SSB ve TÜBİTAK SAGE koordinasyonunda geliştirilen veri bağlantıları ve yapay zeka tabanlı otonom karar verme algoritmaları, bu platformların birbirini ve F-16 Blok 70/Özgür gibi mevcut envanteri nasıl force multiplier (güç çarpanı) edeceğini test ediyor. Bölgedeki dengeler, artık sadece kimin ne kadar uçağı olduğunu değil, kimin insansız sistemleriyle entegre hava operasyonu yapabildiğini ölçüyor.