Flock kameraları kaldırılıyor ama veri ne oluyor? ABD'de 'de-Flock' sürecinin gizli yüzü

ABD genelinde yerel yönetimlerin Flock Safety ile yollarını ayırması hızla yaygınlaşıyor. Florida'dan Washington'a kadar onlarca belediye ve şeriflik, yapay zeka destekli plaka tanıma kameralarının sözleşmelerini tek taraflı sonlandırıyor. 2 Eylül 2026'da Chapel Hill'de yapılan G20 Yenilikçilik Bakanlar Zirvesi önündeki protestolar da bu direncin sembolü oldu. Ancak sözleşme feshi, sokaklardaki kameraların aniden kalkacağı veya toplanan verilerin silineceği anlamına gelmiyor.

Sözleşme bitse bile kameralar yerinde kalıyor

İptal edilen sözleşmelerin çoğunda Flock'a ait donanımların (kameraların, güneş panellerinin, kutularının) sahipliği şirkette kalıyor. Yerel yönetimler "hizmet olarak güvenlik" modeline abone olduğu için, sözleşme biterse Flock ekiplerinin gelip cihazları sökmesi bekleniyor. Pratikte bu süreç ayılar sürebiliyor; bazı jurisdiksiyonlarda ise iptal kararı alındıktan haftalar sonra bile kameralar kayıt yapmaya devam ettiği tespit edildi. Şirket, "mülkiyet bizde, kaldırma zamanlaması operasyonel kapasitemize göre" diyor.

Milyarlarca plaka kaydının kaderi belirsiz

Asıl tartışma verinin üzerinde. Flock sistemleri günde milyonlarca plaka tarıyor; bu verilerin bir kısmı polis veritabanlarıyla eşleştiriliyor, kısmı ise Flock'un kendi bulut sunucularında saklanıyor. Sözleşmelerden sickerenler, veri saklama sürelerinin 30 günden 7 yıla kadar değiştiğini, hatta bazı sözleşmelerde "anonimleştirilmiş" verinin Flock tarafından ürün geliştirme için süresiz tutulabilmesine izin verildiğini belirtiyor. ABD'de federal düzeyde plaka verisi saklamaya dair tek bir standard yok; her eyalet, hatta her belediye kendi yönetmelliğini yazıyor.

Şeffaflık talep eden avukatlar: "Veri kimde, kim erişiyor?"

Sivil toplum örgütleri ve gizlilik hukukçuları, iptal süreçlerinde veri imha protokolünün yazılı olarak garanti altına alınmasını istiyor. Bazı belediyeler (örneğin Kaliforniya ve Colorado'daki bazıları) yeni sözleşme taslaklarında "sözleşme sonu 30 gün içinde tam veri silimi ve üçüncü taraf paylaşımı yasak" maddeleri ekliyor. Ancak geriye dönük olarak, yıllardır biriken verinin ne olduğunu kanıtlamak zor. Flock yetkilileri, "yasal tutma yükümlülükleri dışında müşteri talebiyle veriyi sileriz" diyor; ancak bu talep yazılı yapılıp yapılmadığı, silimin doğrulandı raporu verılıp verilmediği şeffaf değil.

Kısacası, "de-Flock" hareketi bir siyasi kararı ifade ediyor; teknik ve yasal gerçeği ise henüz yazılmamış. Yerel yönetimler için asıl sınav, kamerayı sökmek değil; o kameranın yıllarca kaydettiği hayatın izlerinin kimde kaldığını hesap sormakta.