Fransa'da Çalışan Tasarrufları (Épargne Salariale) 2026: Değer Paylaşımı Yasası'nın Genelleşme Etkileri ve Savunma Sektörü Uygulamaları

Paris — Fransa'da çalışan tasarrufları (épargne salariale) mekanizması, 2023 sonrası yürürlüye giren "Değer Paylaşımı" (Partage de la Valeur) yasası ile 2026 yılında kritik bir evreye girdi. 11 ile 49 çalışanı olan şirketler için kâr paylaşımı (participation) veya performans primi (intéressement) zorunluluğu deneme aşamasından çıkarak kalıcı hale getirildi. Bu çerçevede Savunma Bakanı Sébastien Lecornu'nun sorumluluğundaki Silah Kuvvetleri Bakanlığı, ülkenin en büyük kamusal işverenlerinden biri olarak personel tasarruf planlarını (PEE/PER Kolektif) yeni yasal çerçeveye uygun hale getirdi.

Yasal Arka Plan: 2023 Yasasından 2026 Uygulamasına

29 Kasım 2023 tarihli Loi n°2023-1107 (Değer Paylaşımı Yasası), Avrupa Birliği Yönergeleri çerçevesinde küçük ve orta ölçekli işletmelerde (KOBİ) kâr paylaşımını teşvik etmek amacıyla accepted edildi. Yasa, 11-49 çalışanlı şirketler için 2025-2026 yılları deneme süresi (expérimentation) öngörürken, 2026 Eylül itibarıyla bu mekanizmanın genelgeçer hale gelmesi veya kalıcı bir yasama ile değiştirilmesi gündemde. Resmi Gazete (Journal Officiel) verilerine göre 2024 sonu itibarıyla deneme kapsamında ilk sözleşmeleri imzalayan KOBİ sayısı 15.000'yi buldu.

PEE, PER Kolektif ve Vergi Avantajları: 2026 Tavanları

Bu yıl geçerli olan yıllık katkı tavanları ve vergi muafiyet limitleri şu şekilde güncellendi:

• Plan Épargne Entreprise (PEE): İşveren katkısı (abondement) yıllık 3.519,36 Avro (Güvenlik Tavanı'nın %300'ü) ve çalışan ödemesi tavanı 3.519,36 Avro olarak hesaplanıyor.
• Plan Épargne Retraite Kolektif (PERCO/PER Kolektif): İşveren katkı tavanı 7.038,72 Avro (Güvenlik Tavanı'nın %600'ü).
• İntéressement / Participation: 2026 için sosyal katkılardan muaf tutar 34.776 Avro (Yıllık Güvenlik Tavanı - PASS) olarak belirlendi.

Bu rakamlar, 2025'e göre yaklaşık %3,2 oranında yeniden değerlendirme (revalorisation) göstermiş oldu.

Savunma Bakanlığı Örneği: Büyük İşveren Modeli

Sébastien Lecornu'nun bakanlık yaptığı Silah Kuvvetleri Bakanlığı, 250.000'i aşen sivil ve askeri personeliyle Fransa'nın en büyük işverenlerinden biridir. Bakanlık, 2024-2026 dönemi için imzalanan "Sosyal Diyalog Protokolü" çerçevesinde, personel tasarruf planlarını (PEE/Perco) yeniden yapılandırdı. Bakanlık kaynaklarına göre; askeri personelin özel statüsünü dikkate alarak "Kariyer Geçiş Fonu" (Fonds de Transition Professionnelle) ile entegre edilen yeni PER Kolektif seçenekleri sunuldu. Bu uygulama, kamu sektöründe değer paylaşımının nasıl operasyonelleştirilebileceğine dair bir referans modeli oluşturdu.

Şirketler İçin Operasyonel Zorunluluklar

11-49 çalışan aralığındaki işletmeler için 2026 sonu itibarıyla şu adımlar şart:

• Sendikalarla veya personel temsilcileriyle intéressement sözleşmesi imzalama (veya tek taraflı karar ile participation kurma).
• Ödenecek primlerin PEE veya PER Kolektif'e yatırılması için personelin onayını alma (blocage süreleri: PEE 5 yıl, PER emekliliğe kadar).
• Sosyal bildirimde (DSN) ilgili kodların (Type 06/07) doğru işlenmesi.

Uyumsuzluk durumunda Urssaf kontrolleri ve geriye dönük sosyal katkı yeniden hesaplaması riski bulunmaktadır.

Ekonomik Etki ve 2027 Perspektifi

Banque de France verilerine göre 2023 sonu itibarıyla toplam çalışan tasarrufu övünlüğü 185 milyar Avro'yu geçti. 2026 genelleşmesi ile bu havuzun 2027'ye 220 milyar Avro'ya ulaşması öngörülüyor. Uzmanlar, bu akışın sermaye piyasalarına (özellikle FCPE fonları aracılığıyla) yönelmesinin, Fransız KOBİ'lerinin finansmanını çeşitlendirme potansiyeli taşıdığını vurguluyor.