Fransa'da 'Şeytan Punasısı' İstilası: Evler İşgal Edildi, Tarım Tehlikede

Fransa'da sonbahar soğuğu başladı başladıkça, Asya kökenli Halyomorpha halys (şeytan punası) evleri işgal etmeye başladı. 2012 yılında ülkeye giren ve doğal düşmanı bulunmayan bu cins, Pyrénées-Orientales'dan Alsace'e, Essonne'dan Aude'ye geniş bir coğrafyada "istila" seviyesine ulaştı. Montpellier INRAE Entomologu Jean-Claude Streito, "Bu bir istila, artık yok edemeyiz" tespitini yaparken, tarımsal hasarların da pomme, armut, kivi ve fındık bahçelerinde yoğunlaştığını belirtti.

Neden Evlere Giriyorlar?

Günler kısaldığında bu böcekler kış uykusu (diapoz) için kuru ve ılık birer sığınak arar. Pencerelerin rayları, moustiküller hatta duvarlar üzerinden içeri sızan punalar, kış boyunca hiç beslenmezler. İlkbahar gelince dışarı çıkıp yumurtlama yaparlar. Pyrénées-Orientales'da beş yıldır bu mücadeleyi veren Pascal ve Marguerite çifti, moustiküller kaldırıldığında böceklerin "dört-beşerli gruplar halinde düştüğünü", hatta geceleri televizyon izlerken başlarına düştüğünü anlattı. Kızları artık penceresiz yatamıyor.

Tarımı Vuran Tip: Şeytan Punasısı

Evdeki rahatsızlık bir yana, asıl tehlike tarımdedir. Streito'ya göre Rhône Vadisi ve Akdeniz kıyılarında elma, armut, kivi, fındık ve hatta domates üretiminde ciddi ürün kaybına yol açıyorlar. Domatesler pişirilip satılamaz hale getiriliyor. Bu tür, yerli punalardan ayırt edici özelliği gri, toplaşık vücudu ve sırtındaki hafif mermer desenidir.

Karıştırılan Diğer Tür: Amerikan Çam Punasısı

Streito, eline gelen bildirimlerin %50'sinin aslında Leptoglossus occidentalis (Amerikan çam punası) ait olduğunu açıkladı. Bu tür, şeytan punasından daha ince, uzun bacaklı ve "yapraklı" görünümündedir. Çam ağaçları çevresinde yaşar, tarımsal ciddi zarar vermez ama evlere girdiğinde dehşet saçar. Montpellier'li Marion, haftada 3-4 tane yakaladığını, teras yemeklerinde üzerine düştüğünü anlattı.

Çözüm Yıllar Sürer: 'Samurai Arısı' Umudu

Biyolojik mücadele için Asya kökenli, şeytan punası yumurtalarını parazitleyen Trissolcus japonicus (samurai arısı) serbest bırakma çalışmaları sürüyor. Ancak Streito, bunun etkinliğini göstermesi için "yıllar" gerekeceğini, o ana kadar nüfus dalgalanmalarının devam edeceğini kaydetti. "Artık onlarla yaşamak zorundayız" diyen uzman, evlerde az sayıdaysa dışarı atılmasını, kalabalıklaşırsa ise kokuyu önlemek için elektrikli süpürge kullanımını önerdi. Ezmek ise kötü kokuyu dağıtacağı için tavsiye edilmiyor. Böcekler insan sağlığı için tehlikeli değildir.