Fransız YouTuber'ı Greg Guillotin 'sahte gümrük' numarasıyla hapse mahkum edildi

Paris — Milyonlarca abonesi olan Fransız YouTuber'ı Greg Guillotin, 2018 yılında bir 'gizli kamera' şakası için organize ettiği sahte gümrük kontrolü numarasıyla ilgili olarak dün Paris Ceza Mahkemesi'nden 6 ay hapis cezası (cezanın infazı ertelenmiş hali) ve 10 bin avro para cezası aldı. Mahkeme ayrıca Guillotin'in mağdura 3 bin avro tazminat ödemesini de hükmetti. Karar, Fransa'da dijital içerik üreticilerinin yasal sorumluluklarını ve etik sınırlarını test eden en somut yargılama örneği olarak kaydedildi.

Şöhretten mahkemeye: 'Gizli kamera' imparatorluğunun çöküşü

Greg Guillotin, 2010'lu yıllarda YouTube kanalı 'Greg Guillotin' üzerinden çektiği gizli kamera videolarıyla Fransa'nın en izlenen içerik üreticilerinden biri haline gelmişti. Kanalı 2,5 milyonun üzerindeki abone sayısına ulaşmış, videoları ise yüzlerce milyon kez izlenmişti. Formül basitti: aldatmacalı senaryolarla sıradan insanları bekletmek, korkutmak veya utandırıp tepkilerini kameraya almak. Ancak 2020-2021 döneminde başlayan bir dizi araştırmacı gazetecilik çalışması (özellikle Complément d'enquête ve Cash Investigation programları ile Antoine Daniel gibi YouTuber'ların analizleri) Guillotin'in yöntemlerinin 'şaka' tanımının çok ötesinde gittiğini ortaya koymuştu.

Davayı tetikleyen numara: 'Sahte gümrük memurları'

Mahkemeye giden spesifik olay, Mayıs 2018'de Paris'in उत्तर-kuzeyindeki bir休息 alanında (aire de repos) çekildi. Guillotin ve ekibi, gümrük memurları kıyafetleri giydikleri bir sahte kontrol noktası kurmuştu. Rastgele durdurdukları bir sürücüyü 'yasadışı mal taşıma' suçlamasıyla sorgulamaya başladılar, aracı talan etme tehdidinde bulundular ve sürücüyü psikolojik baskı altına alarak kameralar önünde itiraf çektirmeye çalıştılar. Mağdur olan sürücü, olaydan sonra polis başvurusu yapmış ve 'şiddetli bir travma yaşadığını, hayatının tehlikede olduğunu düşündüğünü' bildirmişti. Soruşturma sırasında, ekibin mağduru fiziksel olarak kısıtladığı ve hapsolma hali yarattığı tespit edildi.

Savcılık: 'Bu bir şaka değil, toplu kasten yaralama ve hapsolmadır'

Duruşma sırasında savcılık, Guillotin'in eylemlerinin 'eğlence' kılığında işlenen ciddi suçlar olduğunu savundu. Savcı, 'Bir vatandaşı sahte bir kimlikle, sahte bir yasal dayanakla hapsolmak, şiddet ve tehdit uygulmak, bu durumun videosunu çekip kâr amacıyla yaymak; basit bir şakadan ibaret değildir. Bu, toplu halde kasten yaralama ve hapsolma suçunu teşkil eder' ifadelerini kullandı. Savcılık, Guillotin için 6 ay hapis (ertelenmemiş) ve 15 bin avro para cezası istemişti.

Savunma: 'Senaryolu, herkes oyuncuydı' iddiası reddedildi

Guillotin ve avukatı mahkemede, videonun 'senaryolu bir eseri' olduğunu, mağdurun aslında bir oyuncu olduğunu ve herkesin rolünü bildiğini iddia etti. Ancak mahkeme, mağdurun gerçek bir sürücü olduğunu, oyuncu olmadığını ve Guillotin'in ekibinin bu gerçeği bildiğini (veya kasıtlı olarak göz ardı ettiğini) kanıtlayan delilleri (GPS verileri, telefon kayıtları, mağdurun tıbbi raporları) esas aldı. Hakimler kurulu, 'İçerik üreticisi olma niteliği, kanunların üstünde olma imkanı tanımaz' gerekçesiyle savunmayı reddetti.

Fransız dijital ekosistemi için 'dönüm noktası' yorumu

Karar, Fransa'da 'influencer' ve içerik üreticileri üzerine tasarlanan yeni yasal çerçeve (2023 yılında kabul edilen 'Influencer Yasası' ile platform sorumluluklarının artırılması) bağlamında da okunuyor. Uzmanlar, bu kararın 'içerik için her şey yapılır' kültürüne yargıçın çizdiği somut bir kırmızı çizgi olduğunu vurguluyor. Guillotin, 2021'de başlayan skandal patlak verince yeni video çekmeyi durdurmuştu ve kanalı bu yana pasiftir. Dün verilen karar kesinleşirse (temey süresi devam ediyor), Guillotin'in geçmiş videoları için de benzer yargılama riskinin kapısını aralayabilir.