G7 stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürüyor: 100 milyon varil diesel ve ham petrol serbest bırakılacak

Paris/Brüksel — G7 ülkeleri küresel diesel arz darboğazını açmak için stratejik petrol rezervlerinden büyük ölçekli bir serbest bırakma kararı aldı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, G7'nin "100 milyon varila kadar" diesel ve ham petrolü piyasaya süreceğini açıkladı.

G7'nin ortak bildirisinde, rezervlerin büyük kısmının "ilk 20 gün içinde G7 ülkeleri ve iş ortağı ülkeler tarafından piyasaya sürüleceği" belirtildi. Karar, aylardır yükselen diesel fiyatları ve Avrupa'da hissedilen arz sıkıntısı üzerine ABD'nin yoğun talebiyle geldi.

Washington'ın baskısı ve Avrupa'nın cevabı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, son haftalar Avrupa müttefiklerinden rezerv serbest bırakma teminlerinin hızlandırılmasını ve ek miktarların derhal piyasaya sürülmesini istemişti. Bessent, "Amerikan çiftçileri, kamyon şoförleri ve şirketleri küresel diesel kıtlığının maliyetini tek başlarına çekemeyecek" demişti.

ABD Başkanı Joe Biden de G7 zirvesi öncesinde Avrupa liderleriyle yapılan görüşmelerde bu konuyu gündeme getirmiş, stratejik rezervlerin koordineli kullanımının fiyat istikrarı için kritik olduğunu vurgulamıştı.

Piyasalara etkisi: Litrada birkaç sentlik düşüş bekleniyor

Petrol analisti Andrew Lipow (Lipow Oil Associates), G7'nin 100 milyon varillik serbest bırakmasının diesel fiyatlarını litrada birkaç sent düşürebileceğini öngörüyor. Lipow, daha önce "4 ay içinde 120 milyon varil diesel salınının, kesilen Rus ihraçatlarını esasen karşılayacağını" belirtmişti.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, kararı "olumlu bir sonuç" olarak nitelendirirken, "Avrupa Birliği'nin çıkarlarının korunduğuna" dikkat çekti.

Arka plan: Neden şimdi?

Kızıl Deniz'de Houthi saldırıları, İran ile gerginlikler ve Rusya'ya yönelik enerji ambargoları son aylarda diesel ve gazyağı arzını daralttı. Avrupa rafinerileri bakım dönemleriyle çakışan talep artışını karşılayamamış, Rotterdam ve Ceyhan limanlarındaki stoklar 5 yıllık düşük seviyelerine gerilemişti.

IEA (Uluslararası Enerji Ajansı) Eylül raporunda, 2024 son çeyreğinde küresel diesel arz açığının günde 800-900 bin varil bandında seyredeceğini tahmin etmişti. G7'nin koordineli müdahalesi, bu açığı kısmen doldurmayı hedefliyor.

Ne olacak? Analistler, rezervlerin fiziksel piyasaya geçiş hızı ve OPEC+'nin üretim kararlarıyla etkileşimi fiyat yönünü belirleyecek. Bir sonraki G7 enerji koordinasyon toplantısı Kasım'de gerçekleşecek.