Gazze'de savaşın gölgesinde çocukluk: Çöp toplarından yapılmış top ve hayal gücüyle kurulan oyunlar

Gazze şeridindeki süren çatışmalar ve yoğun işgal, bölgedeki 1 milyonun üzerinde çocuğun hayatını kökten değiştirdi. Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF) ve yerel sivil toplum kuruluşları alanından paylaştığı gözlemlerde, çocukların normalleşme çabasının en somut kanıtı, yıkıntı yığınları arasında doğan oyuncaklar ve hayal gücüyle yaratılan oyun alanları olarak ortaya çıkıyor.

Yıkıntılar arasında doğan bir top

Kuzey Gazze'de, evinin yıkıntıları üzerinde oynayan 10 yaşındaki Ahmed, elindeki topun eski bir çöp posasından, iplik parçalarından ve şeritten yapıldığını anlatıyor. "Okulum yok, arkadaşlarım da yer altındalar veya gitti. Topum varsa oyun bitmez" diyen Ahmed, savaşın getirdiği yoksulluğun ve kaybın, çocukluk özgürlüğünü tamamen gasp edemediğinin canlı bir delili.

Saha çalışanları, çocukların psikolojik dayanıklılığının (rezilyansı) bu tür "basit imkânlar"la beslendiğini, ancak bu mekanizmanın sürekli travma, açlık ve güvenliksizlik önünde yetersiz kaldığını vurguluyor. Gazze'deki bir psikososyal destek uzmanı, "Çocuklar oyun oynayarak travmayı işlemeye çalışıyor. Ama oyun sahası bir mezarlık olduğunda, bu bir iyileşme aracı olmaktan çıkıp bir hayatta kalma refleksine dönüşüyor" diyor.

Eğitimin yerini alan 'sokak okulları'

Resmi eğitim kurumlarının neredeyse tamamının kullanılamaz hale gelmesiyle, gönüllü öğretmenler ve aileler yıkıkların altında veya çadır kentlerde geçici "sokak okulları" kurdu. Bu alanlarda ders kitapları yerine çizgi roman kahramanları çiziliyor, matematik problemleri yerine günlük hayatta hayatta kalma hesapları yapılıyor. UNICEF'in son durum raporlarına göre, Gazze'deki 학령 çağı çocukların %90'dan fazlası bir yıldır resmi eğitimden mahrum.

Bu yapay öğretim ortamlarında bile çocukların en büyük ihtiyacı, bir süreliğine de olsa "normal" bir çocuk gibi hissetmeleri için bir top, bir kalem veya bir köşe başı. Humaniter yardımların engellenmesi ve sınır kapılarının kapalı kalması, bu basit imkânların bile lüks birer hale gelmesine neden oldu.

Uluslararası toplumun 'görünmez' tanıkları

Uluslararası hukuk kurumları ve insan hakları örgütleri, çocukların bu durumunun savaş suçları kapsamında "çocukların askere alınması" ve "eğitim hakkının ihlali" suretiyle belgelendiğini kaydediyor. Ancak yargı sürecinin yavaşlığı ve siyasi engeller, zemindeki çocukların bugünü için somut bir çözüm üretemiyor. Ahmed'in çöp posasından yaptığı top, bu çözümsüzlüğün ortasında, yetişkin dünyasının bu çocuklara borçlu olduğu "çocukluk hakkı"nın en masum ve en acı verici sembolü haline geldi.