Hochvogel Dağı'nda dev felsek kayması eşiğinde: Uzmanlar "haftada 5 mm" hızıyla alarm çaldı

Almanya ile Avusturya sınırını belirleyen, Allgäu Alpenleri'nde 2.592 metre yükseklikteki Hochvogel Dağı'nda, jeologlar 250 bin ile 400 bin metreküp arasında bir felsek kütlesinin çökme riskisiyle karşı karşıya. Haziran ayında meydana gelen ve yaklaşık 2.000 metreküp hacimdeki küçük bir felsek döküntüsü, bilim insanları için daha büyük bir olayı habercisi oldu. Münih Teknik Üniversitesi (TÜM) jeoloji profesörü Michael Krautblatter ekibinin 12 yıldır takip ettiği, "Spalt 6" kod adlı ana çatlak, son ölçümlerde haftada 5 milimetre hızıyla büyümekte; bu hız Alpenlerin yıllık ortalama 1,8 milimetrelik doğal hareketinden kat be kat fazladır.

Sensör ağı "Spalt 6"yı dakik dakik izliyor

2018 yılından bu yana daimî kurulu 30'dan fazla sensör ve lazer tarayıcı drone'lar, zirve bölgesini milimetrik hassasiyetle haritalıyor. TÜM verilerine göre 2024 itibarıyla ana çatlak 6 metre genişliğinde, 35 metre uzunluğunda ve 60 metre derinliğindeydi. Güneybatı kenardaki yeni çatlak bölgesi ise şu an en yüksek hareket hızı kaydedilen "sinir noktası" olarak tanımlanıyor. Krautblatter, Şubat 2026'da Deutscher Alpenverein (DAV)'a verdiği röportajda, bu erken uyarı sistemlerinin Alps'teki Partnachklamm ve Höllentalklamm'dan sonra sadece burada test edildiğini, sistemin amacının "dağın verdiği sinyalleri saatler hatta günler öncesinden okuyup valleleri hedefli bir şekilde boşaltmak" olduğunu kaydetti.

İklim değişimi hızı artırıyor

Hareketin ana tetikleyicisi olarak aşırı hava olayları gösteriliyor. TÜM araştırmacısı Johannes Leinauer, Deutschlandfunk'a yaptığı açıklamada, güçlü yağmurlar, gök gürültülü fırtınalar ve erken kar erimesinin çatlak genişlemesine doğrudan etki ettiğini, bu tür ekstrem hava olaylarının iklim değişikliğiyle daha sık ve şiddetli tekrarlandığını vurguladı. Leinauer, ölçüm çalışmaları sırasında sürekli küçük ve orta boyutlu kayaların düşüldüğünü, bu nedenle zirve altındaki klettersteig (tırmanış yolu) ve bir yan bölgenin güvenlik nedeniyle kapatıldığını belirtti.

Sınır ötesi koordineli önlemler

Avusturyalı tarafındaki Bäumenheimer Yolu 2014'ten beri kapalıyken, Alman tarafına çıkış hâlâ açıktır; ancak son haftalarda erişim kısıtlamaları getirildi. Krautblatter ekibi bu yıl Ekim başında bir kez daha sahada kontrolleri gerçekleştirdi. Kritik bir ivme algılanırsa, Tirol tarafındaki Hinterhornbach köyü (88 nüfus) ve Bavarya tarafındaki Bad Hindelang belediye başkanlarına otomatik SMS uyarısı gidecek şekilde bir protokol devrede. Geçen yıl İsviçre'deki Blatten köyünün boşaltılması ve Zugspitze Kuzey Duvarı'nda 13.800 metreküplük felsek döküntüsünün yaşanması, bölgedeki risk algısını somutlaştırdı.