Husiler Riyad’da Aramco’yu Vurdu, Yemen Çatışmalarında 72 Ölü Bildirildi

Husiler (Ensarullah) dün akşam Riyad’in kuzeyindeki devasa petrol tesisi Aramco’yu balistik füzeler ve uzun menzilli İHA’larla hedef alarak, 2019’daki meşhur saldırıdan bu yana en cesur operasyonlarından birini gerçekleştirdi. Suudi Hava Kuvvetleri gelen tehditlerin bir kısmını yok ettiğini duyurduysa da, tesislerde duman pilleri görüldü ve operasyonel kesinti riski gündeme geldi. Aynı gün Yemen’in kuzey ve orta cephelerinde — özellikle Marip, Cebel ve Tayz civarında — hükümet güçleri ile Husiler arasında yoğun çarpışmalar yaşandı; Houthi kontrollü Sağlık Bakanlığı, 3 Eylül’den itibaren Suudi Arabistan’ın havalandırma ve topçu saldırılarında 72 sivilin öldüğünü, yüzlerin yaralandığını açıkladı.

Aramco hedefte: Petrol güvenliği yeniden riske girdi

Houthi askeri konuşmacısı Yahya Saree, operasyonun "İsrail’in Gazze’ye sürdürdüğü saldırılar ve Suudi-Arabistan’ın ABD-İngiliz desteğiyle Yemen’e devam eden blokajı" karşılığında yapıldığını belirtti. Aramco’nun Ras Tanura ve Bukeyk kompleksleri dünya ham petrol arzının yaklaşık %5’ini kontrol ediyor; herhangi bir üretim kesintisi Brent fiyatlarında anlık dalgalanmalara yol açabiliyor. Piyasa analistleri, Suudi yetkililerin "üretimde kesinti yok" demesine rağmen, tesisin hassas birimlerinde güvenlik protokollerinin yükselttiğini ve tanker trafiğinin Kızıl Deniz’de geçici olarak yönlendirildiğini kaydediyor.

Yerli cephede "sıcak saatler": Marip ve Tayz odaklı

Hava harekatı eşliğinde yerli cephede de şiddet arttı. Hükümet tarafına bağlı devrimci komiteler ve Suudi destekli birlikler, Husilerin son aylarda ele geçirdiği stratejik tepelere karşı karşıya saldırı başlattı. Marip’te petrol boru hatlarına ve Tayz’daki taşkın yollarına yönelik kontrol mücadelesi, son 72 saatte en yüksek yoğunluğa ulaştı. Birleşmiş Milletler Yemen Özel Elçisi Hans Grundberg, taraflardan "askeri升级i (escalation) derhal durdurma" çağrısı yaparken, Masakat’ta sürdürülen Öman aracılı gizli görüşmelerin askıya alındığı sızdırıldı.

Bölge diploması: Pakistan İran eksenine yaklaştı

Gelişmelerin diplomat boyutu da küresel dikkat çekti. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Hacc Dar, Teheran’da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ile yaptığı görüşmede, "Yemen krizi için İran’ın teşvik ettiği siyasi çözüm çerçevesine katılıyoruz" ifadesini kullandı. Bu durum, Suudi Arabistan’ın geleneksel müttefiki Pakistan’ın, Kızıl Deniz güvenliği ve Filistin meselesi üzerinden İran ile daha yakın bir pozisyon almasını sinyalleiyor. Washington ise Ciddedeki büyükelçiliği aracılığıyla Suudilerle "tam dayanışma" mesajı verirken, Kızıl Deniz’e bir حاملات uçuş gemisi grubu daha sevk etti.

Önümüzdeki günlerde ne bekleniyor?

Analistler, Husilerin Aramco’yu vurma cesareti, İran tarafından tedarik edilen yeni nesil "Kheyber" ve "Tufan" füzelerinin operasyonel olgunlaştığını gösterdiğini değerlendiriyor. Eğer Suudi cevap vermeksizin kalırsa, Houthi baskısı Liman el-Hodeida ve petrol limanlarına genişletebilir. Tersine, Suudi-Arabistan ABD istihbarat desteğiyle Houthi komuta-merkezlerine (Saade, Sana) "decapitation" (baş kesme) operasyonu riskine girebilir; bu da sivil kayıpları artırıp Öman barış girişimini yıllar erteletebilir. Petrol piyasaları bugün açılışta Brent’in 90 dolar bandını test etmesiyle, jeopolitik risk priminin yeniden fiyatlandığını gösteriyor.