İran'dan ABD'ye sert mesaj: "Şartlar yerine gelene kadar görüşme yok"

Tehran — İran Üst Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Akbar Rızai, ABD ile nükleer dosya üzerindeki dolaylı görüşmelerin kilidini açmak için Washington'un "somut adımlar" atmasını şart koştu. Rızai, bugün yapılan basın açıklamasında, "Tarafımızın şartları yerine gelene kadar ABD ile hiçbir görüşme yok. Nokta" ifadeleriyle, yönetimin sert çizgisinin değişmediğini vurguladı.

Rızai: "Söz değil, fiil istiyoruz"

Rızai, ABD'nin "müzakere kapısının açık" mesajlarının pratikte boş kaldığını, İran'ın ise 2015 Nükleer Anlaşması (JCPOA) çerçevesinde kendi yükümlülüklerini ifa ettiğini ancak karşı tarafın hiçe saydığını kaydetti. Sekreter, İran'ın istediği tek şeyin "yargılanmamış, bir taraflı ve yasadışı cezaların tamamen kaldırılması" ile birlikte, bu sürecin uluslararası garantilerle altına alındığını belirtti. "Biz söz değil, fiil ve doğrulanabilir fiil istiyoruz" diyen Rızai, ABD'nin Avrupa ortakları (E3) aracılığıyla sürdürdüğü "maksimum baskı" politikasının yollarının tıkandığını ifade etti.

Nükleer dosyadaki gerginlik zirvede

Bu açıklama, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) raporlarında İran'ın %60 seviyesine kadar zenginleştirilmiş üran stoklarının artmaya devam ettiği, ek denetim protokollerinin (Ek Protokol) askıya alındığı ve kameraların devre dışı bırakıldığı dönemde geliyor. Diplometik kaynaklar, ABD yönetiminin son aylarda Oman aracılığıyla "geçici bir dondurma" teklifi sunduğunu ancak Tehran'ın bunu "pastanın paylaşımı" olarak reddettiğini aktarıyor. Rızai'nin bugünkü tonu, gelecek ay vize başkanlığı seçimlerine giden ABD'de nükleer dosyanın iç politikaya mal edilmesinin önünü kesme çabası olarak da okunuyor.

Bölge ve petrol piyasaları izliyor

İran'ın bu sertleşmesi, Hormuz Boğazı güvenliği ve küresel petrol fiyatları üzerindeki risk primini artırıyor. Analistler, ABD'nin "Plan B" senaryoları (askeri opsiyon ve katlanmış cezalar) gündemde tutulduğunu, ancak her iki tarafın da doğrudan çatışmadan kaçındığını, bu nedenle statükonun (yani "müzakere yok, savaş yok, cezalar var") bir süre daha sürmesi ihtimalinin güçlü olduğunu öne sürüyor.