Jeotermal sektörü TBMM'ye reform paketi sundu: YEKDEM 2040'a uzatılsın, hedef 4.500 MW

Jeotermal Enerji Derneği (JED), yeni yasama dönemi gündemine taşınması için Meclis'e 5 maddelik bir reform paketi sundu. Dernek Başkanı Ali Kındap, Ankara'da yaptığı açıklamada, sektörün 2035 Ulusal Enerji Planı'ndaki 4.500 MW kurulu güç hedefine ulaşabilmesi için mevcut bürokratik ve mevzuatsal engellerin tek bir çatı altında çözülmesi gerektiğini vurguladı.

En kritik talep: YEKDEM 10 yıl uzatılsın

Paketin en somut maddesi, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki işletmeye giriş son tarihinin, mevcut 31 Aralık 2030 tarihinden 2040 yılına çekilmesi. Kındap, jeotermal yatırımlarının uzun vadeli, yüksek sermaye gerektiren doğası nedeniyle, destek mekanizmasının öngörülebilirliğinin yatırımcı güveni için "hayati önem" taşıdığını belirtti. Mevcut takvimin, planlanan santrallerin finansmanını ve inşaat süreçlerini riske attığını kaydeden Kındap, bu uzatmanın olmadan 2035 hedeflerinin pratikte imkansızlaştığını ifade etti.

Bütüncül kanun ve tek koordinasyon merkezi

JED'nin "Bütüncül Jeotermal Kanunu" tasarısı, ruhsatlandırma, izin, denetim, imar ve taşınmaz temini süreçlerinin şu an merkezi ve yerel idareler arasında dağınık yürütülmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Kındap, farklı kurumların farklı yorum ve uygulamalarının maliyetleri artırdığını, yatırım sürelerini uzattığını ve denetimde yeknesaklıktan yoksunluk yarattığını söyledi. Tek bir koordinasyon merkezinden yürütülecek sürecin, hem idari hız hem de hukuki güvenlik sağlayacağını öne sürdü.

Arama riski paylaşımı ve hibrit modeller

Reform paketinin diğer başlıkları şunlardır:

• Arama ve sondaj teşvikleri: Petrol ve doğal gaz sektörüne uygulanan risk paylaşımı ve sigorta modellerinin jeotermal aramalarına da genişletilmesi.
• Entegre kullanım: Jeotermal enerjinin sadece elektrik üretiminde değil, konut ısıtmasında, seracılıkta ve GES ile hibrit santrallerde değerlendirilmesinin teşvik edilmesi.
• Yerel kalkınma payı: Santral sahalarındaki yerel yönetimlerin ve halkın doğrudan pay almasını sağlayacak devlet hakkı düzenlemeleri.
• EGS ve stratejik mineraller: Geliştirilmiş Jeotermal Sistemler (EGS) teknolojisi ile jeotermal akışkanlardan lityum gibi kritik minerallerin elde edilmesine yasal zemin hazırlanması.

Mevcut 1.800 MW'dan 4.500 MW'ye atılım

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan 2035 hedefleri doğrultusunda, Türkiye'nin mevcut jeotermal kurulu gücü 1.800 MW seviyesinden 9 yılda iki buçuk kata çıkarılması planlanıyor. Kındap, sektörün motivasyon, finansman erişimi ve insan kaynağı bakımından bu vizyona hazır olduğunu, ancak politik iradenin "kalıcı bir hukuki çerçeve" ile yolu açması gerektiğini hatırlattı. "Jeotermal, iklimden etkilenmeyen, 7/24 şebeke dostu yerli kaynağımız" diyen Kındap, yeni yasama yılının sektör için bir dönüm noktası olabileceğine dikkat çekti.