Joachim Gauck: "Demokrasi sadece sandıkta değil, her gün mücadele edilerek kazanılır"

Hamburg — Eski Federal Cumhurbaşkanı Joachim Gauck, dün akşam Hamburg'deki bir SPIEGEL etkinliğinde, demokrasinin iç ve dış tehditlerle karşı karşıya olduğunu ve "sessiz çoğunluğun" artık sessiz kalmaması gerektiğini vurguladı. 86 yaşındaki Gauck, yaklaşık 45 dakika süren konuşmasında, Rusya'nın Ukrayna'ya saldirisindan sonra değişen güvenlik mimarisinden, Almanya'daki sağ populizmin yükselişine kadar geniş bir yelpazeyi kapsadı.

"Özgürlük bedavaya kazanılmaz, her gün korunur"

Gauck, 2012-2017 yılları arasında Federal Cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı dönemde de sıkça vurduğu "mükellefiyet bilinci" temasına döndü. "Demokrasi bir hediye değil, bir görevdir. Sandıkta oy atmak yetmez; sivil toplumda, mahallede, iş yerinde, okulda her gün mücadele edilerek kazanılır," diyen Gauck, son yıllarda Almanya'da görülen protesto hareketlerinin ve seçmen davranışlarındaki değişimin, demokratik kurumlara olan güveni sarsmadığını, aksine sistemin direncini test ettiğini kaydetti.

Rusya tehdidi ve Avrupa'nın "stratejik sabah"ı

Eski cumhurbaşkanı, 2022'den bu yana Avrupa güvenlik politikasındaki "zeitenwende" (dönem dönüm noktası) sürecinin yeterli hızla ilerlemediğini, ancak geri dönüşün de imkansız olduğunu belirtti. "Putin'in Rusya'sı sadece Ukrayna'yı değil, tüm Avrupa barış düzenini sorguluyor. Bu gerçekliği kabullenmek acı ama kaçınılmaz," diyen Gauck, Almanya'nın askeri yardımlarındaki gecikmeleri eleştirirken, aynı zamanda toplumsal bir dayanışmanın ve askeri yenilenmenin (Zeitenwende) bir arada yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

AfD ve "normalleşme tuzağı"

Almanya için Alternatif (AfD) partisinin yükselişi üzerine Gauck, partinin "yasal bir çerçeve içinde demokratik rakip" gibi sunulmaya çalışıldığını, ancak programatik hedefleri ve üye tabanının radikal söylemiyle temel haklar ve anayasal düzen uyuşmadığını söyledi. "Bir partiyi sadece mecliste temsil ettiği için 'normal' saymak, onun anayasa düşmanlığını meşrulaştırmak demek değildir," diyen eski cumhurbaşkanı, demokratik partilerin bu ayrımı net çizmesi gerektiğini, ancak aynı zamanda AfD'yi seçen vatandaşların endişelerini (göç, enflasyon, güvenlik) ciddiye alıp çözüm üretecek politikaların izlenmesi gerektiğini aktardı.

Genç nesle mesaj: "Tarih sizi beklemiyor, siz tarihi yazacaksınız"

Etkinlikteki genç katılımcılardan birinin "Umutsuzluk hissetmemek için ne yapmalıyız?" sorusuna Gauck, karakteristik bir iyimserlikle yanıt verdi: "Umutsuzluk, eylemsizliğin lüksüdür. Sizin elinizde en güçlü silahınız oy kullanma hakkınız ve organize olma gücünüzdir. Tarih sizi beklemez; siz tarihi yazarsınız." Konuşmanın sonunda salonun ayakta alkışla karşıladığı Gauck, imza töreninde okuyucularla sohbet ederek gündeme dair sorulara cevap verdi.