Kırım'da Rusya'nın işgal altındaki tutukluluğunda Ukraynalı kadın hayatını kaybetti

Ukrayna'nın Harput kentinde bir dil okulunda eğitim direktörü olarak görev yapan 44 yaşındaki Oleksandra Kazarovytska, Rusya'nın işgali altındaki Kırım Yarımadası'ndaki Sevastopol şehrinde yasadışı tutuklama sırasında hayatını kaybetti. Olay, kurumun yaptığı resmi açıklamayla kamuoyuna duyuruldu.

Okul yönetiminin paylaştığı bilgiye göre Kazarovytska, yaşlı ebeveynlerinin Sevastopol'deki dairesini satmalarına yardımcı olmak amacıyla geçen aylarda yarımadaya gitmişti. Rusya kontrolündeki yerel yetkililer, kadın hakkında "işgal idaresine itaat etmemek" ve "askeri yayılma bilgilerini toplama" gibi suçlamalarla bir soruşturma başlatmış ve onu tutuklamıştı. Ukrayna tarafı ve uluslararası insan hakları örgütleri bu tür tutuklamaları "yasadışı" ve "uluslararası insani hukuk ihlali" olarak nitelendirmektedir.

İşgal altındaki sivillerin kaderi

Kırım'ın 2014'ten beri Rusya tarafından işgal edilmesi süresince, yarımadada Ukrayna vatandaşı sivillerin keyfi tutuklanması, kaybolması ve cezaevlerinde şüpheli koşullarda ölümleri sistematik olarak belgelenmektedir. Ukrayna İnsan Hakları Veri Toplulukları ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (BM İHYK) raporları, işgal idaresinin yerel nüfusu ruslaşma politikalarına zorlamak ve direnişi kırmak amacıyla "terörizm" veya "devlet ihaneti" suçlamalarıyla yargılama yöntemini yaygın olarak kullandığını gösteriyor.

Kazarovytska'nın ölümü, sadece bir bireyin trajik sonu değil; 2022'de başlayan tam ölçekli işgalin başladığı günden bu yana Kırım, Doneck, Luhansk, Zaporijya ve Herşon bölgelerinde binlerce sivilin benzer yollarla kaybedildiğini hatırlatan yeni bir delil olarak değerlendiriliyor. Ukrayna Veri Kurumu (Ombudsman) Dmytro Lubinec, önceki aylardaki açıklamalarında sadece resmi olarak bildirilenlerin bile yüzlerce sivlinin Rus cezaevlerinde veya tutuklu kamplarında hayatını kaybettiğini, sayısız diğerinin ise izi kaybolduğunu ifade etmişti.

Uluslararası hukuk süreci

Ukrayna Adliyesi, Kazarovytska dosyasını da içeren "işgal altındaki bölgelerde savaş suçları" dosyası kapsamında Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı (UAD) ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) süreçlerine ekleyeceğini bildirmişti. Rusya ise Kırım'ın "rus toprakları" olduğunu iddia ederek, bu bölgelerdeki yargı faaliyetlerinin kendi ulusal yasalarına göre yürütüldüğünü, uluslararası denetimi reddediyor.

Kazarovytska'nın ailesi ve okul arkadaşları, kadının "eğitime adamış, hiçbir siyasi faaliyette bulunmayan, sadece anne-babasını korumak isteyen bir insan" olduğunu anlatarak, ölümünün aydınlatılması ve sorumluların hesap vermesi için uluslararası baskının artırılmasını talep ediyor.