Konya Karapınar'da yüzyıllık bulgur geleneği: Bu yıl 12 bin ton üretim hedefi

Konya'nın Karapınar ilçesinde buğday hasadı tamamlanınca, ev ahırları ve ocaklar yeniden dumanlandı. Yüzyıllardır Anadolu mutfağının vazgeçilmezi olan bulgur, Ağustos sonu Eylül başında yaşanan geleneksel "kaynatma" süreciyle ambarlara yerleşmeye başladı. İlçe Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü verilerine göre bu yıl ilçede hasat edilen buğdayın bir kısmı, 12 bin ton civarında bulgur üretimine ayrılıyor.

Topraktan sofraya: 7 aşamalı süreç

Karapınar'ın Hüyük, Yaylacık ve Bağoba köylerinde halen devam eden yöntem, endüstriyel fabrikalardan tamamen farklı bir zincir işler. Buğday önce taş öğütlelerde (değirmenlerde) kabuğundan ayrılarak "yarma" haline getirilir. Ardından geniş demir kazanlarda odun ateşiyle kaynatılır, süzülüp temiz bezler üzerinde güneşte kurutulur. Kuruma bitince tekrar değirmenlere gidip ince veya kıyma bulguru olarak öğütülür. Son aşamada yine güneşte son kuruma yapılarak torbalanır. Bu süreç tam 7-10 gün sürer.

Ekonomik katkı ve ihracat kapısı

İlçede bu işle uğraşan yaklaşık 300 aile, sezonluk olarak kişi başı günde 500-600 TL kazanç sağlıyor. Karapınar Belediyesi'nin desteklediği "Geleneksel Bulgur Festivali" bu yıl 15-17 Eylül tarihlerinde yapılacak. Festival kapsamında üreticilerin ürünleri, Konya Ticaret Odası aracılığıyla dış pazarlara (özellikle Avrupa Birliği ülkelerine) tanıtılıyor. Geçen yıl 450 ton bulgur ihraç edilmişti; bu yıl hedef 600 ton.

UNESCO geçici listesi adayı

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Yaşayan İnsan Hazineleri" kapsamında koruma altına aldığı bu gelenek, 2025 yılında UNESCO Kültürel Miras Geçici Listesi'ne adaylığını kazandı. Karapınar Halk Eğitimi Müdürlüğü, genç nesillere bu bilgiyi aktarmak için "Geleneksel Bulgurçülük" sertifika programını bu yıl başlattı; ilk dönemde 40 genç eğitim aldı.

Köy kahvelerinde çayın yanında bulgur pilavı yiyen yaşlılar, "Bu lezzet fabrikada çıkmaz, sabırla pişer" diyerek geleneğin sürmesini istiyor. Karapınar'ın altın rengi buğdayı, bu eylül ayı da yine Anadolu sofralarının kralı bulgura dönüşüyor.