Mersin'de şeftali krizi derinleşiyor: Üretici maliyetin altına düştü, belediye başkanı 'dereye dökün' diye tepki çekti

Mersin ilçesi Toroslar'ın yayla köylerinde şeftali hasadı devam ederken, üreticiler bu yıl fiyatların üretim maliyetinin çok altında seyrettiğini ve bu durumun onları iflase sürüklediğini açıkladı. Üreticiler, kilosu 2-3 TL bandında toplanan meyvenin halde 15-20 TL'ye satıldığını, aradaki farkın aracı halka gittiğini savunanlar arasında Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri ve Mersin Ticaret Odası da yer alıyor.

Maliyet hesabı tutmuyor: "100 kilo şeftali, 2 tantuni parası"

Köylerde yaptığımız gözlemlerde üreticiler, bu yıl gübre, motorin, ilaç ve işçilik maliyetlerinin rekor seviyelere çıktığını, ancak ürün fiyatının 10 yıl geride kaldığını anlattı. Bir üretici, "Dizel 40 TL, gübre çuvalı 1500 TL oldugu halde şeftali 2 TL'ye alınıyor. 100 kilo şeftali satıp 200 TL kazanırsam, ailenin ekmek parası bile çıkmaz" dedi. Bölgede yaygınlaşan "100 kilo şeftali satsan 2 tantuni yiyemezsin" sloganı, üreticinin kar zarar dengesinin ne kadar bozulduğunu özetliyor.

Belediye başkanı çıkışı tartışma yarattı

Krize dair en sert tepki, Toroslar Belediye Başkanı'ndan geldi. Başkan, üreticilerin şikayetleri üzerine yaptığı açıklamada, "Gerekirse dereye dökün, ben size destek olayım" ifadelerini kullandı. Söylemi, hem üretici hem de tüketici çevrelerinde büyük bir hayal kırıklığı ve öfke yarattı. Mersin Büyükşehir Belediyesi ve il tarım müdürlüğü yetkilileri henüz somut bir destek paketi veya müdahale fiyatı açıklamadı. Üreticiler, belediyenin yarattığı pazar yerlerinin işletilmediğini, soğuk hava deposu kapasitesinin yetersiz kaldığını kaydediyor.

Aracı halka ve ithal baskısı

Akdeniz İhracatçı Birlikleri verilerine göre bölgeden ihracat edilen şeftali ton başına ortalama 800-1000 Dolar bandında seyir ederken, iç pazarda üretici fiyatı bu rakamın çok altında kalıyor. Sektör temsilcileri, sorunun sadece fazla ürün olmasında değil; soğuk hava deposu yatırımlarının eksikliği, paketleme maliyetlerinin artışı ve organize pazar yerlerinin yetersizliğindeki yapısal sorunlarda olduğunu vurguluyor. TÜİK verilerine göre Mersin, Türkiye şeftali üretiminde ilk beş il arasında yer alıyor; ancak bu üretim hacmi üretici refahına dönüşmüyor.

Çözüm arayışında kooperatif modeli gündemde

Mersin Tarım Odası ve bölge kooperatifleri, üreticinin eline daha çok karı bırakmak için "Üretici-Pazar modeli"nin yaygınlaştırılmasını ve hal fiyatlarına şeffaflık getiren dijital platformların kurulmasını talep ediyor. Uzmanlar, kısa vadede müdahale alım-satım fiyatının belirlenmesi, uzun vadede ise ithalata bağımlılığı azaltacak tohum ve fidan politikalarının revize edilmesinin gerektiğini belirtiyor. Hasat sezonunun sona ermesine doğru fiyatların daha da gerileyebileceği endişesiyle üreticiler, önümüzdeki hafta Mersin Valiliği önünde toplanma eylemi planlıyor.