Miliband İsrail'le ilişki 'sıfırlamasını' açıkladı: Yerleşim ticareti yasaklanıyor

Londra — Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Salı günü Meclis'e sunacağı bildiriyle İsrail ile ilişkilerde "geniş bir sıfırlama"yı ilan edecek. Bakan, hukuksuz İsrail yerleşimleriyle yapılan malların ve bazı hizmetlerin ticaretini yasaklayan bir paketin yanı sıra, Filistin hakları ve iki devlet çözümü konusunda daha aktif bir duruş alacağını duyuracak.

Yerleşim ticareti yasaklanıyor, hukuki dayanak ADM kararı

Yeni önlemler, 2024 yılında Uluslararası Adalet Mahkemesi'nin (ADM) danışma görüşüne dayanarak, hukuksuz yerleşimlere yardım ve teşvik eden tüm ekonomik faaliyetleri suç teşkil edecek hale getiriyor. Dışişleri Bakanlığı'nın yıllardır "uygulanamaz" diye direndiği bu yasağın, malların yanı sıra finansman ve reklamcılık gibi hizmetleri de kapsayacağı, bu nedenle birincil yasama ihtiyacı olabileceği anlaşılıyor. İngiltere-İsrail toplam ticaret hacmi geçen yıl 6 milyar sterlin seviyesinde gerçekleşmişti.

E1 projesi ve yerleşici şiddeti kararı zorladı

Hükümetin hareket zamanlamasını belirleyen iki kritik gelişme, doğu Kudüs'teki E1 yerleşim projesinin Kasım ayından itibaren Batı Şeria'yı etkili olarak ikiye bölmesi ve son aylarda yerleşici şiddesindeki artış oldu. ABD'nin "Barış Kurulu"nun altı ayda ne Hamas'ın silahlanmasını engelleyebilmesi ne de İsrail'in Gazze'den çekilmesini sağlayabilmesi de Londra'nın "pasif retorikten aktif adımlara" geçişini tetikledi.

Yurt içi baskı ve yurt dışı riskler

Opinium'un Avrupa Konseyi İlişkileri için yaptığı ankette İngilizlerin %46'sı yerleşim ticareti yasağını desteklerken, sadece %18'i karşı çıktı. Yeşiller Partisi'nin 8 Ekim Holborn ve St Pancras bayseçiminde (Başbakan Starmer'in milletvekilliğinden istifa sonrası) Labour'e yönelteceği baskı da hesaplanıyor. Dışarıda ise Netanyahu'nun oğlu Yair'in Falkland Adaları iddiası ve Trump'ın "İngiltere'yi desteklemeyiz" açıklaması, diplomasik kriz riskini artırıyor.

Paketin, Gazze'ye yardım engelleri nedeniyle yaptırım veya "soykırım" tanımı içermemesi, hükümetin hâlâ ADM'ye taraflı müdahil olma seçeneğini açık tuttuğunu gösteriyor. Miliband'ın "İsrail'in askeri avantajı için gerekli olmayan kontrollerle yardımı engellediği" iddiası ise Tel Aviv'in sert reddiyle karşılaşmış durumda.