Pastırma sıcakları 2026: Ne zaman başlar, kaç gün sürer? MGM verileriyle detaylar

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) uzun vadeli tahmin modelleri ve iklim normalleri değerlendirildiğinde, Türkiye'de her yıl Kasım ayında yaşanan ve "pastırma yazı" olarak bilinen ısıl dalganın 2026 yılında da Kasım 11-20 aralığında etkili olmaya başlayacağı, bir ila iki hafta sürebileceği öngörülüyor. Resmi bir "başlangıç tarihi" ilanı yapılmasa da, meteorolojik tanım bu dönemle örtüşüyor.

Meteorolojik nedeni: Antisiklonlar arası geçiş

Pastırma sıcaklarının temel motoru, yazın etkili olan Azores Antisiklonu'nun kuzeye çekilmesiyle, kışın baskın gelecek Sibir Antisiklonu'nun henüz yerleşmemesi arasındadır. Bu ara dönemde Türkiye üzerinde güçlü bir üst basınç alanı kurulur; hava alanı aşağı inerken ısınır (adiyabatik ısınma), bulutluk azalır ve güneşlenme artar. Sonuç: Mevsim normallerinin 5-10 derece üzerinde, kuru ve güneşli bir hava hakim olur.

2026 için modeller ne anlatıyor?

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi (ECMWF) ve MGM'nin iklim modelleri, bu sonbahar Ege, Akdeniz ve İç Anadolu'da deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerinde seyrettiğini gösteriyor. Bu ısı birikimi, novembere girerken karasalara taşındığında pastırma yazısının hissedilirliğini artırabilir. Ancak bu bir "sıcaklık rekoru" değil, mevsim normallerinin üzerinde bir "aralıktır"; kış gecikmez, sadece erteleşir.

Hangi bölgelerde ne kadar hissedilir?

• Ege ve Batı Akdeniz: Deniz etkisiyle geceleri serinleşmez, gündüzler 25-28°C bandında kalabilir.
• İç Anadolu ve Karadeniz iç kesimleri: Gündüz ısınır (18-22°C) ama geceler arazi soğumasıyla 5-10°C'ye düşebilir; gün içi sıcaklık farkı büyür.
• Doğu Anadolu: Etkisi zayıf kalır, kış hazırlıkları devam eder.

İsim nereden geliyor? Tarım takviminden bir miras

"Pastırma yazı" terimi, kıştan önce hayvancılık yapımında etlerin kurutulup pastırma yapımının bu sıcak, kuru ve rüzgârsız havada en ideal yapıldığı dönemle ilişkilendirilmiştir. Halk arasında "Kasım yazı", "Aziz Yazı" (11 Kasım Aziz Martin Günü civarında çıkması dolayısıyla) veya "Kocayazı" isimleriyle de anılır.

Uzman uyarısı: Sağlık ve tarım için riskler

Hava Kirliliği ve Sağlık uzmanları, gün içinde ısınırken geceler serinleyen bu geçiş döneminde solunum yolu enfeksiyonları, alerji ve astım belirtilerinin artabileceğini vurgular. Tarımda ise tohumlu tarım alanlarında(toprak nemi kaybı) ve meyve bahçelerinde (erken çiçeklenme riski) dikkatli sulama ve koruma önlemleri önerilir.

Kısacası; takvim Kasım 11'i gösterdiğinde termometrelere bakmak yetmez, MGM'in günlük "Uyarılı Tahmin" bültenlerini takip etmek, bu geçici ısının ne zaman biteceğini ve ardından gelecek ilk kar yağışlarını öngörmek için en güvenli kaynaktır.