Petrol fiyatları İran riskiyle Temmuzdan beri en büyük haftalık artışı kaydetti

Londra ICE borsasında Ekim teslimli Brent ham petrolü Cuma seansında varil başına 92,48 dolar seviyelerinde işlem görerek bu hafta %4,5 değer kazandı. Bu artış, Temmuz ayı ortasından bu yana tek bir haftada kaydedilen en güçlü yükseliş olarak tarihleşti. Batı Teksas Ara Petrolü (WTI) de Eylül sözleşmesinde varil başına 89,10 dolar bandında dolaşarak haftalık bazda %4,2'ye yakın bir artış gösterdi.

Fiyatların itici gücü, ABD ve İran arasında son 48 saatte askeri retorik ve deniz gücü sevklerinin tırmanması oldu. Pentagon, Hormuz Boğazı'nı ve Oman Denizi'ni kapsayan 5. Filo'nun bir parçası olarak bölgeye ek bir hava mothers gemisi strike grubu (CSG) ve yönlendirilmiş füzeli bir kruvazör sevk ettiğini resmi açıklamayla onayladı. İran Devrim Muhafızları (IRGC) ise boğaz girişindeki stratejik ciritlerde "herhangi bir tehdit karşılığı kesintisiz cevap" vereceğini bildiren bir beyanname yayımladı.

Piyasalar "Risk Prim"ini fiyatlıyor

Enerji analistleri, fiyatlardaki ani hareketin arz kesintisinden ziyade "jeopolitik risk primi"nden kaynaklandığını vurguluyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre dünya günlük petrol tüketiminin yaklaşık %20'si Hormuz Boğazı'ndan geçiyor. Boğazdaki bir kesinti ya da gecikme senaryosu, küresel stokların hâlâ beş yıllık ortalamanın altında seyrettiği bir dönemde arz şokuna kapı aralayabilir.

"Piyasalar şu an fiziksel arz kesintisi değil, olasılığı fiyatlıyor. Eğer gerginlik askeri bir çarpışmaya dönüşmezse, önümüzdeki hafta kâr realizasyonu ile 89-90 dolar bandına geri çekilme ihtimali güçlü," diye konuştu. Bloomberg anketine katılan 15 analistin ortalama yıl sonu Brent tahmini 88 dolardan 91 dolara revize edildi.

Envanter verileri destekledi

Jeopolitik gerginliklerin yanında, Amerikan Petrol Enstitüsü (API) ve Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verileri de fiyatları destekledi. EIA'ın dün açıkladığı haftalık raporuna göre ABD ham petrol stokları 23 Ağustos sona eren haftada 4,6 milyon varil düştü. Piyasa beklentisi 1,8 milyon varil düşüşüydı. Benzin stokları da tatil sezonu sonrası talep canlılığıyla 2,1 milyon varil azaldı. Cushing, Oklahoma deposundaki stoklar ise 2022 yılından bu yana en düşük seviyeye indi.

Türkiye'ye yansıma: İthalat faturası ve pompa riski

Petrol fiyatlarındaki bu dalgalanma, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını doğrudan hedef alıyor. Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre Türkiye ham petrol ihtiyacının yaklaşık %90'ını ithal ediyor. Dolar/TL kurının 46,30 bandında seyrettiği bir ortamda, Brent'in 90 dolar üstünde kalması Ağustos ayı sonu yapılan pompa fiyatı güncellemelerinin üzerindeki baskıyı artırıyor. Sektör temsilcileri, brüt marjların daraldığını ve önümüzdeki hafta yapılan haftalık gözden geçirmede benzinde litre başına 50-60 kuruş, motorinde 70-80 kuruş artış ihtimalinin güçlü olduğunu aktarıyor.