Rusya'da Mevduat Faiz Vergisi: Hesaplama, Oranlar ve 2026 Yılında Geçerli Kurallar

Rusya Federasyonu'nda faiz gelirleri vergisi (NDFL kapsamında mevduat vergisi), son yıllarda bankacılık sistemine entegre edilen otomatik hesaplama mekanizmasıyla hem yurtiçi hem de yurtdışı mükellefler için şeffaf bir hale getirildi. Güncel mevzuata göre vergi, yıllık bazda hesaplanmakta ve ödeme bir sonraki yılın ilk çeyreğinde gerçekleşmektedir.

Vergi Tabanı Nasıl Belirleniyor?

Sistem, tüm bankalardaki ruble cinsinden mevduat ve cari hesaplardaki faiz gelirlerinin toplamını baz alır. Yıllık serbest tutar, ilgili takvim yılı için geçerli olan Merkez Bankası ana faiz oranı ile 1.000.000 RUB çarpılarak bulunur. Elde edilen tutarın üzerindeki faiz geliri vergilendirilir. Örneğin; yıl içinde ana faiz oranı ortalaması %18 seviyelerindeyse serbest tutar 180.000 RUB olur; 250.000 RUB faiz kazanan bir mükellef sadece 70.000 RUB üzerinden vergi öder.

Vergi Oranları ve Mükellef Grubu Farkları

Vergi oranı, mükellefin vergi rezidanslığı durumuna ve yıllık toplam gelirine göre değişiklik gösterir:

• Rusya vergi rezidansları (yılda 183 günden fazla kalış): Yıllık toplam gelir 5.000.000 RUB'a kadar olan kısım için %13, aşımlar için %15 oranında.
• Vergi non-rezidansları: Faiz gelirinin tamamından %30 oranında stopaj vergisi kesilir; serbest tutar uygulanmaz.

Yabancı para cinsinden mevduatlarda faiz geliri, gelirin gerçekleştiği gün Merkez Bankası resmi kuru üzerinden ruble çevrilerek aynı formülle hesaplanır.

Ödeme Süreci: Banka Hesaplar, Mükellef Öder

2023'ten itibaren devreye giren "Birleşik Vergi Hesabı" (ENS) sistemiyle prosedür tamamen otomatize edildi. Bankalar, yıl sonu itibarıyla her müşterinin vergi tabanını hesaplayıp Federal Vergi Hizmeti'ne (FNS) bildirir. FNS, bir sonraki yılın ocak ayında mükellefin vergisini hesaplayıp ödeme talimatını (uchastka) kişisel kabinete (LK) ve Gosusluglar portalına yansıtır. Son ödeme tarihi genellikle bir sonraki yılın 1 Aralık'ıdır. Mükellefin ayrı bir beyanname (3-NDFL) vermesi gerekmez; sadece ödemeyi birleşik hesaptan gerçekleştirmesi yeterlidir.

Türk Vatandaşları ve Yatırımcılar İçin Önemli Notlar

Rusya'da banka hesapları bulunan Türk vatandaşları, Rusya'da 183 günden az süre kalıyorlarsa "non-rezident" sayılır ve faiz gelirlerinin %30'u stopaj olarak kesilir. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVA) kapsamında, Türkiye'de vergi mükellefiyeti olan bu gelirler için Rusya'da kesilen stopaj vergisi, Türkiye'de beyan edilecek yıllık gelir vergisinden indirime tabi tutulabilir. Bu süreçte bankadan alınacak "Stopaj Vergisi Kesinti Belgesi" (Spravka) kritik öneme sahiptir.

İskonto ve Muafiyet Kapsamı

Mevzuat, askerlik hizmeti yapanlar, sakatlık derecesi bulunanlar ve Çernobil gibi felaketlerden etkilenenler gibi belirli kategoriler için vergi tabanından indirim (skidka) öngörür. Bu indirimler faiz gelirinden değil, yıllık genel gelir vergisi tabanından (sosyal indirimler) yararlanma hakkı verir; mevduat vergisi hesaplamasındaki serbest tutar (ana faiz x 1 mln) herkes için geçerlidir.