Slowenya'da şiddetli fırtına ve sel felaketi: 3 ölü, binler elektriksiz kaldı

Slowenya Meteoroloji ve Hidroloji Birliği (ARSO) tarafından "kırmızı uyarı" seviyesine çekilen şiddetli gök gürültülü yağmur ve fırtına etkili olduğu kuzeybatı ve kuzey bölgesinde (Gorenjska, Koroška, Primorska) geçen gece yarattığı ani sel baskınıyla 3 kişinin öldüğü, bir sayısız kişinin ise kaybolduğu resmi yetkililerce onaylandı. Hava koşulları geçen hafta sonu başlayıp dün akşam yoğunlaşan düşük basınç sistemiyle birlikte bölgelere saatlik 80-100 milimetreyi bulan kayıt seviyelerinde yağış getirdi.

Nehirler taşıma kapasitesini aştı, tarihi köprüler yıkıldı

Sava, Soča ve Drava nehirlerinin yanakları taşıma kapasitelerini aştığında bir dizi yerleşim birimi su basına uğradı. Kranj, Slovenj Gradec ve Tolmin ilçelerinde zemin katlar ve bodrumlar tamamen doldu; tarihi ahşap köprülerin bir kısmı su baskınına dayanamayıp yıkıldı. Kara yolu ve demiryolu ulaşımında kesintiler yaşanıyor; Karavanke Tüneli geçişine geçici olarak kapatıldı. Elektro Slovenija verilerine göre en az 15 bin abone elektriksiz kaldı, onarım ekipleri fırtına şiddeti azalana kadar sahaya çıkamıyor.

Sivil Savunma ve Ordu birleşik harekât başlattı

Başbakan Robert Golob, acil toplantı sonrası yaptığı açıklamada "Devlet tüm kaynaklarıyla vatandaşların yanındadır" dedi. Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, etkilenen bölgelere helikopter ve botlu kurtarma ekipleri sevk etti; Slovenj Gradec'te bir apartman bloğundan 40'ın üzerinde sakin helikopterle tahliye edildi. Kırmızı Haç ekipleri, geçici barınma alanları kurmak için spor salonlarını ve okulları devreye soktu. Sağlık Bakanlığı, su kaynaklı hastalık riskine karşı tetik aşısı ve temiz su dağıtımı için mobil birimler görevlendirdi.

İklim bilim insanları: "Bu sıklık artıyor"

Ljubljana Üniversitesi İklim Değişikliği Araştırma Merkezi'nden Prof. Dr. Luka Černe, "Akdeniz'in ısınması bu bölgeye gelen düşük basınç sistemlerinin nem taşıma kapasitesini artırıyor; 50 yılda bir görülen yağış olayları artık 10-15 yılda bir tekerrür ediyor" diye konuştu. Avrupa Çevre Ajansı (EEA) 2024 raporunda da Alpler'in güney kenarındaki bölgelerin, Avrupa ortalamasının çok üzerinde bir sıklıkta ani sel riski taşıdığını vurgulamıştı. Slowenya hükümeti, geçen yıl kabul ettiği "İklim Uyum Stratejisi" kapsamında nehir rehabilitasyonu ve sel bariyerleri için 300 milyon avroluk yatırım paketi ilan etmişti; uzmanlar uygulama hızının yetersiz kaldığını belirtiyor.

Tarihi paraleller ve gelecek 48 saat kritik

Meteorologlar, bugün öğleden sonra ikinci bir dalga beklenmediğini ama yer yer güçlü yağmurun devam edeceğini, bu nedenle nehir seviyelerinin yarın öğlene kadar tehlike sınırında kalacağını öngörüyor. 2010 yılında benzer bir fırtınada 3 kişi ölmüş, hasar 250 milyon avroyu bulmuştu. Bugünkü tablo, altyapı yatırımlarının ve erken uyarı sistemlerinin sınandığı bir süreç olarak izleniyor. Vatandaşlardan gereksiz yolculuklardan kaçınmaları, sel riski olan alanlara yaklaşmamaları ve resmi kanallardan (ARSO web sitesi, 112 acil hat) güncellemeleri takip etmeleri isteniyor.