Sonbahar Açlığına Karşı Kopet Dağları'nda Ayı Uyarısı: Türkmenistan Yetkilileri 'Uzak Durun' Deddi

Ashgabat — Türkmenistan'ın başkenti Ashgabat ve yeni kurulan Arkadag şehrinin kuzeyindeki Kopet Dağları doğal parkı ve çevresindeki ormanlık alanlarda, sonbahar mevsiminin getirdiği "hiperfaji" (aşırı yeme) dönemiyle birlikte yabani ayı (Ursus arctos syriacus) aktivitesinin arttığı, yerel yönetimler ve doğa koruma ekipleri tarafından resmi kanallar üzerinden halka duyuruldu.

Dağ eteklerinde büyüyen risk

Kopet Dağları, Suriye ayısı olarak da bilinen ve Türkmenistan Kızıl Kitabı'nda (Tehlike Altındaki Türler Listesi) yer alan bu alt türün en önemli yaşam alanlarından biridir. Son yıllarda Ashgabat'ın kuzey semtlerinin ve Arkadag'ın inşaat alanlarının dağ eteklerine doğru genişlemesi, insan-yabani hayat etkileşimini artırdı. Yetkililer, özellikle Eylül-Ekim aylarında kış uykusuna hazırlanmak için günde 20 bin kaloriye yakın enerji depolamaya çalışan ayıların, yabani meyve ağaçları (özellikle ceviz, badem ve armut) bulunan korularda ve yerleşim birimlerine yakın bahçelerde görülme olasılığının yüksek olduğunu belirtti.

Resmi uyarı: "Yemek bırakmayın, kaçmayın"

Türkmenistan Tabiat Koruma Bakanlığı (veya ilgili resmi kurum) bağlı ekiplerden yapılan açıklamada, sakinlerden ayıyla karşılaşma durumunda koşmamaları, gözlerini ayıdan ayırmadan yavaşça geri çekilmeleri istendi. Çöp kutularının kapatılması, meyve ağaçlarının zamanında hasat edilmesi ve kamp alanlarında gıda kalıntılarının bırakılmaması gibi önlemler, ayıların yerleşim alanlarına çekilmesini engellemek için en etkili yöntemler olarak listelendi. Ayrıca köpeklerin serbest bırakılmaması, ayıların saldırı refleksini tetikleyebileceği için kritik bir güvenlik kuralı olarak vurgulandı.

Koruma statüsü ve bilimsel takip

Bilim insanları, bölgedeki popülasyonun kesin sayısının zorlu arazi koşulları nedeniyle zor tahmin edilebildiğini, ancak kamera tuzakları ve iz takibi yöntemleriyle popülasyonun nispeten istikrarlı seyrettiğini, hatta koruma alanlarında hafif artış gösterdiğini kaydediyor. Türkmenistan Kızıl Kitabı'na göre bu alt tür "Nadir ve Azalan" (Kategori 2) statüsünde korunmaktadır. Avlanması, yakalanması ve yaşam alanının tahrip edilmesi cezai yaptırımlara tabidir.

Uzmanlar, iklim değişikliklerinin meyve verimini etkileyerek ayıları daha alçak kotalara, dolayısıyla insan yerleşimlerine itebileceğini, bu nedenle uzun vadeli çözümün sadece uyarılarda değil, ekolojik koridorların korunmasında ve atık yönetiminde olduğunu vurguluyor.