Sonbahar Aşılama Stratejisi Açıklandı: Grip, COVID ve HPV'de Yeni Dönem

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, 2026-2027 sonbahar-kış sezonu için hazırladığı "Mevsimsel Aşılama Yönetmeliği" kapsamında yeni dönem stratejisini açıkladı. Bu yılın en belirgin farkı; grip ve COVID-19 aşılarının aynı oturumda, aynı kol'dan (farklı enjeksiyon yerleriyle) uygulanmasının resmi olarak onaylanması ve insan papilloma virüsü (HPV) aşısının erkek çocuklara da ücretsiz olarak genişletilmesidir.

Risk Grupları Öncelikte: Kimler İlk Başvurmalı?

Bilim Kurulu'nun güncel görüşüne göre bu sezonun hedef kitlesi değişmedi; ancak vurgular yenilendi. 65 yaş üstü bireyler, kronik hastalıkları olan yetişkinler (KOAH, kalp yetmezliği, diyabet), gebeler, sağlık çalışanları ve bakım sağlayıcıları "öncelikli risk grubu" olarak tanımlandı. Bu gruplar için her iki aşı da ücretsiz ve randevusuz erişilebilir. Bakanlık verilerine göre geçen yıl grip aşısı kapsama oranı risk gruplarında hedeflenen %75'in altına düştüğü için bu yıl "Aşını Unutma" hatırlatma sistemleri e-Nabız ve MHRS altyapısına entegre edildi.

Grip ve COVID-19: Birlikte mi, Ayrı mı?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Avrupa Bölge Ofisi'nin son teknikal raporunda da vurgulandığı üzere; SARS-CoV-2 virüsü artık mevsimsel bir dalga profili sergiliyor. Bu nedenle Türkiye'de de bu iki enfeksiyon için "birlikte aşılama" protokolü standartlaştırıldı. Sağlık personeline dağıtilen teknik talimatla; her iki aşı da inaktive (öldürülmüş virüs) veya alt birim (protein bazlı) platformlarda olduğu için immünlojik müdahale riski yok denecek kadar düşük. Uygulamada sol kola grip, sağ kola COVID-19 aşısı (veya tersi) yapılarak yan etki takibi kolaylaştırılıyor.

HPV Aşısı: Erkek Çocuklar da Kapsamda

Bu sezonun en önemli kamu sağlığı hamlesi insan papilloma virüsü (HPV) aşısının kapsamının genişletilmesidir. 2024'te 9-14 yaş kız çocuklarına başlayan ücretsiz uygulama; bu yıl itibarıyla aynı yaş grubu erkek çocuklarını da kapsayacak şekilde revize edildi. Bakanlık yetkilileri, bu kararın servikal kanserin yanı sıra orofarenks, anogenital bölge kanserleri ve genital siğil akıbetini de hedeflediğini, erkeklerde de "aşılama sonrası bağışıklık toplumu"nun oluşturulacağını açıkladı. Uygulama okul sağlığı hizmetleri ve aile hekimliği birimleri üzerinden veli izniyle gerçekleştirilecek.

Çocukluk Çağı Takviminde Güncelleme

Temel aşı takviminde bu yıl rotavirüs aşısının doz sayısında basitleştirme (3 doz yerine 2 doza indirme, marka bazında) ve menenjokok B aşısının risk grubu dışı sağlıklı bebeklerde de öneri seviyesine yükseltilmesi dikkat çekiyor. Aile hekimleri, ebeveynlere bu değişiklikleri anlatmak için "Aşı Danışmanlığı" kodlu uzun randevu süreleri (20 dakika) atandı.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Vatandaşlar e-Nabız mobil uygulaması, MHRS (182) hattı veya en yakın Aile Sağlığı Merkezi (ASM)/Toplum Sağlığı Merkezi (TSM)'ne doğrudan başvurarak aşılanabilir. Özellikle kırsal ve erişimi zor bölgelerde mobil sağlık ekipleri tarafından "Kapınızda Aşı" projesiyle ev başvuruları sürdürülüyor. Sağlık Bakanı son toplantısında "Aşılama bir bireysel koruma değil, toplumsal bir sorumluluktur" diyerek kamu vicdanına hitap etti.