SPK, tasfiye fonlarında fahiş kazanç sağlayan yatırımcılara 'isteğe bağlı iade' kapısını açtı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye sürecine giren yatırım fonlarında piyasa koşullarından faydalanarak veya işlem yapısı gereği fahiş kazanç elde eden yatırımcılara, bu kazancın tamamının veya bir kısmının fon varlığına geri aktarılmasını sağlayacak yeni bir mekanizma getirdi. Kurulun duyurusuna göre, kendi iradeleriyle bu kazançları fonun diğer hissedarları arasında adaletli dağıtılmasını isteyen yatırımcılar için "isteğe bağlı iade hesapları" resmi olarak hizmete sunuldu.

Mekanizma nasıl işleyecek?

SPK'nın getirdiği düzenleme, tasfiye edilen fonlarda az sayıda yatırımcının, fonun likiditesi düşükken veya fiyatlama hataları sırasında büyük karlar çıkarmasını engellemek ve kalan hissedarların haklarını korumak amacıyla tasarlandı. Kurum, bu yatırımcılara "kazancınız meşru yollarla elde edilmiş olsa bile, fonun bütünlüğü ve diğer hissedarların menfaatleri adına bu karı iade etme seçeneğiniz var" mesajını verdi.

İade süreci tamamen gönüllülük esasına dayanıyor. Yatırımcı, kazancını iade etme kararı alırsa, SPK tarafından belirlenen ve kamuoyuna ilan edilen özel IBAN numaralı hesaplara ilgili tutarı yatıracak. Bu hesaplar, fonun tasfiye sürecini yöneten포트föy yönetim şirketi veya tasfiye memuru tarafından izlenecek. Toplanan fonlar, tasfiye planı doğrultusunda kalan hissedarların paylarına oranla dağıtılacak.

Hangi fonlar ve yatırımcılar kapsamda?

Duyuru, kapsamı "tasfiye kapsamına alınan yatırım fonları" olarak belirtiyor. Bu tanım genellikle varlığı erimiş, likiditesi kalmamış veya portföy yönetim şirketi tarafından kapanmaya kararlaştırılan fonları ifade ediyor. SPK, hangi fonların tasfiyeye girdiğini ve bu fonlarda fahiş kazanç tespit edildiğini belirleyen teknik kriterleri (getiri oranları, işlem hacmi, fiyatlama sapmaları vb.) ayrı bir tebliğle veya fon bazında duyurularla açıklıyor.

Uzmanlar, bu uygulamanın yasal bir zorunluluk değil, etik bir uyum ve piyasa güvenliği aracı olduğunu vurguluyor. Yatırımcı iadeyi yapmazsa yasal bir yaptırım yok; ancak SPK, bu davranışı teşvik etmek için gelecekteki fon katılımında veya portföy yönetimi lisanslama süreçlerinde olumlu ayrımcılık yapabileceğini sinyalliyor.

Piyasa denetiminde yeni bir araç

Bu kararı, SPK'nın son dönemde "adaletli fiyatlama" ve "yatırımcı koruma" ekseninde geliştirdiği paketin bir parçası olarak değerlendiriyor. Kurum, 2024-2025 döneminde de benzer tasfiye fonlarında ortaya çıkan anormal getiriler sonrası, yatırımcıları uyararak kısmi iadeler sağlatmıştı. Yeni hesaplar bu süreci kurumsallaştırıyor ve şeffaflaştırıyor.

Portföy yönetim şirketleri, tasfiye edecekleri fonlarda bu hesapları yatırımcılara duyurmak ve işlem akışını koordine etmekle görevlendiriliyor. SPK, hesap numaralarının ve işlem talimatlarının kendi resmi web sitesi ve fonların tasfiye ilanları üzerinden paylaşılacağını belirtti.