SPÖ’nün ekonomik kompası Marterbauer: Zengin vergisi ve borç freni savaşı zirvede

Avusturya Sosyal Demokrat Partisi (SPÖ) içinde ekonomik yönelimi belirleyen en kritik isimden biri olan Markus Marterbauer, parti lideri Andreas Babler'ın en yakın danışmanlarından biri olarak, önümüzdeki aylarda parti kongresine ve bütçe müzakerelerine giden yolda merkeze oturdu. Eski Fiskalrat Başkanı ve İşçi Odası (AK Wien) başekonomisti kimliğiyle bilinen Marterbauer, 2025 başlarında kurulamayan "Ampel Koalisyonu" (ÖVP-SPÖ-NEOS) sürecinde Hazine Bakanı adayı olarak öne çıkmış, koalisyon masasının çöküşünde de ekonomik ayrışmanın mimarlarından biri olmuş muydu.

Zengin vergisi ve borç kuralı: Çatışmanın iki ekseni

Güncel güç kavgasının özü, SPÖ'nün geleneksel tabanını koruyan yeniden dağıtım politikaları ile Avrupa Birliği'nin yeni borç kuralları (Avrupa Semesteri) ve ÖVP'nin mali disiplin talepleri arasında sıkışmış bir gerçeklik. Marterbauer, AK Wien raporlarıyla desteklediği zengin vergisi (Vermögenssteuer) ve miras vergisi yeniden düzenlemesi teklifleriyle, parti içi "modernizatör" akımın ve KOOP partner ÖVP'nin "vergi artışı yok" kırmızı çizgisiyle doğrudan çarpışıyor.

Resmi bütçe tahminlerine ve Fiskalrat'ın son uyarılarına göre Avusturya'nın yapısal açığı EU kriterlerinin üzerinde seyrederken, Marterbauer ekmeği yok olan yatırım boşluğunu (iklim, altyapı, eğitim) kapatmak için "borç freninin esnetilmesi" ve "özgüven paketi" terminolojisiyle yeni borçlanma alanını genişletmeyi savunuyor. Bu yaklaşım, parti bünyesindeki mali muhafazakar kanat tarafından "seçim öncesi populizm" olarak etiketleniyor.

Babler'ın koruma kalkanı ve parti içi direnç

Lider Babler, Marterbauer'ı "uzmanlık yetkinliği" ve "sosyal adalet" argümanlarıyla koruyarak, parti program taslağının bu çizgide kalmasını sağlıyor. Ancak eyalet örgütleri (özellikle Burgenland, Vienna dışı eyaletler) ve sendika federasyonları içindeki pratikçi akım, seçimlerde orta seçmeni kaybetme riskini öne sürerek vergileme paketinin yumuşatılmasını talep ediyor. Son ay içinde sızdırılan parti yazışmalarında, Marterbauer'ın "ideolojik katılık" eleştirisiyle hedef alındığı, onun yerine daha "uyumlu" bir teknokrat isminin gündeme getirildiği görülüyor.

Son dakika: Bütçe özerkliği ve EU denetimi

Bu hafta Viyana'da toplanan SPÖ federal yürütme kurulu, 2025 bütçe taslağı ve orta vadeli mali plan पर Marterbauer'ın çizgisinin onaylanması için kritik bir test sahası oldu. Kurul kararı, Marterbauer'ın önerdiği "zengin vergisi getirisiyle finanse edilecek yatırım fonu" maddesini çoğunlukla reddedip, yerine "vergi tabanını genişletme" gibi yumuşak ifadelerle geçiştirmekle kalmadı; aynı oturumda Babler'ın liderliğini sorgulayan iç opponentin sesinin de yükseldiğini gösterdi. Avrupa Komisyonu'nun yaz sonu açıklayacağı ülke raporunda Avusturya'ya yönelik "aşırı açığa karşı prosedür" riski, bu iç parti kavgasına dış bir deadline koyuyor.