Stefan Morsch Stiftung: Avrupa’nın İlk Kök Hücre Rehberi 38 Yıl Sonra Hala Hayat Kurtarıyor

Birkenfeld — 1986 yılında 16 yaşındaki Stefan Morsch lösemi teşhisi alıp, Avrupa’da eşleşen bir bağışçı bulunamadığı için hayatını kaybettiğunda, ailesinin başlattığı mücadele tıp tarihinin seyrini değiştirdi. Emil ve Rita Morsch oğullarının adıyla kurdukları Stefan Morsch Stiftung, Almanya’nın — dolayısıyla Avrupa’nın — ilk kök hücre bağışçı rehberi (donor registry) oldu.

İlk eşleşme ve kurumsal atılım

Vakıf, 1987’de Avrupa’da ilk kez tamamen yabancı bir bağışçıdan kök hücre nakli gerçekleştirerek kan grubu ve HLA tiplendirme standartlarını pratik bir zorunluluğa dönüştürdü. Kuruluş yılından 2009’a kadar bağımsız olarak faaliyet gösteren yapı, bu dönemde on binlerce bağışçıyı tiplendirdi ve yüzlerce hastaya eşleşme sağladı. Arşivlerdeki veriler, vakıfın 2009’a kadar yaklaşık 300 bin bağışçıyı kaydettiğini ve 2.000’in üzerinde nakil koordinasyonu yaptığını gösteriyor.

DKMS çatısi altındaki yeni dönem

2009 yılında Stefan Morsch Stiftung, Deutsche Knochenmarkspenderdatei (DKMS) ile birleşerek operasyonel altyapıyı büyüttü. Vakıf hâlâ ayrı bir hukuki kişilik ve kurucu konseyiyle varlığını sürdürse de; tiplendirme laboratuvarları, uluslararası arama algoritmaları ve hasta koordinasyon birimleri DKMS merkezi altyapısına entegre edildi. Bu birleşimle, vakıfın birikimi 10 milyona yakın global bağışçı havuzuna beslendi. Vakıf raporlarına göre birleşimden bugüne Stiftung markası altında yapılan tiplendirme kampanyalarıyla her yıl ortalama 15-20 bin yeni potansiyel bağışçı sisteme kazandırılıyor.

Bilimsel miras ve mevcut odaklanma

Bugün vakıf, sadece kaydı tutmakla kalmıyor; HLA laboratuvar standartları belirleyen uluslararası komisyonlarda (WMDA/EFI) aktif rol alıyor. Ayrıca yüksek çözünürlüklü Next Generation Sequencing (NGS) tiplendirme yöntemlerinin rutine geçirilmesinde pilot bölge oldu. Vakıf kurucularından Rita Morsch hâlâ danışma kurulu başkanlığını yürütmekte; bu süreklilik, kurumsal hafızanın komersiyel pazarlama diliyle özetlenmesine engel oluyor.

Özetle; Stefan Morsch Stiftung, bir acı hikayeden doğup, Avrupa’nın kök hücre altyapısının temel taşlarından birine evrildi. Bugün Almanya’da bir hastaneye “eşleşen bağışçı arıyorum” dediğinizde, arka planda çalışan algoritmanın kökleri 1986’da Birkenfeld’de atılmıştı.