Suudi Arabistan'da Yemenlilerin Durumu Düzeltiliyor: Vize, İkamet ve Huroob Çözümleri

Suudi Arabistan'da yaşayan yüzbinlerce Yemen vatandaşının hukuki statüsünü düzenlemeye yönelik "Durum Düzeltme" (Tas'hih Evad) süreçleri, Krallık'ın Suriyeli ve Burmalı mültecilerle birlikte Yemenlilere de özel insanî zeminde sürdürdüğü istisnai uygulamaların merkezinde yer alıyor. 2015'te başlayan Yemen iç savaşı nedeniyle vatanlarına dönemeyen vatandaşlar için Suudi yetkililer, periyodik olarak yenilenen kararlarla geçiş vizesi (ziyaret vizesi) sahiplerine ikamet izni (İkama) verilmesine, işveren onayı olmadan 'Huroob' (kaçak işçi kaydı) durumunun kaldırılmasına ve ikamet/iş izin harçların muaf tutulmasına olanak tanıyor.

Hangi Statüler Kapsamda?

Uygulama esas olarak üç ana gruba hitap ediyor: Süresi dolmuş ziyaret vizesiyle giriş yapıp çıkamayanlar, kaçıp gitmesi nedeniyle 'Huroob' kaydı düşmüş işçiler ve geçerli bir ikameti olmadan ülke içinde kalan aile bireyleri. Suudi İçişleri Bakanlığı (Cevazat) ve İnsan Kaynakları Bakanlığı'nın ortak yürüttüğü süreçte, Yemen vatandaşlarının pasaportlarının süresi dolmuş olsa bile (Suudi konsoloslukları tarafından yenilendirmesi şartıyla) işleme alınabildiği belirtiliyor.

Başvuru Kanalları ve Gerekli Belgeler

İşlemler artık tamamen dijital ortamda; Absher, Muqim ve Qiwa platformları üzerinden gerçekleştiriliyor. Ziyaret vizesi ile gelenlerin ikamete çevrimi için 'Awn' (Destek) programı alt başlığı veya 'Muwafaqun' (Uyum Sağlayanlar) portalları kullanılıyor. Temel belgeler: Geçerli pasaport (veya konsolosluk geçici belgesi), biyometrik verilerin sistemde kayıtlı olması, sağlık sigortası ve adres bildirimi. İşveren onayı aranmayan 'Huroob' kaldırma talepleri için ise işçinin kendi başvurusu yetiyor; ancak bu hak genellikle belirli tarihler aralığında (örneğin 2022-2024 uzatmaları kapsamında) sunulmuş olan 'genel af' dönemlerine bağlıdır.

Harç Muafiyeti ve Süreçtakibi

Resmi duyurulara göre Yemenliler için ikamet izni yenileme harçları (yıllık 600-650 Riyal bandı), iş izni harçları ve cezai işlem bedelleri (Huroob kaldırma cezası dahil) belirli dönemlerde tamamen muaf tutuluyor. Muafiyetin otomatik mi yoksa talep üzerine mi sağlandığı, o anki kararın detayına göre değişse de, son yıllarda 'otomatik sistem yansıması' yoluyla Absher ekranlarında 'Ödenecek Tutar: 0 SAR' ibaresi görülüyor. Başvuru sonrası onay süresi sistem yoğunluğuna göre 3-10 iş günü aralığında değişiyor; onaylandığında dijital ikamet kartı (Muqim/Apple Wallet) anında aktif oluyor.

Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Uzmanlar, sürecin 'süresiz' olmadığını, her dönemde resmi gazete (Umm al-Qura) veya Cevazat resmi Twitter/kanalları üzerinden ilan edilen bitiş tarihlerine bağlı olduğunu vurguluyor. Geçmişte bazı af dönemleri 3-6 aylık pencerelerle sınırlandırılmıştı. Ayrıca, suç işleme kaydı bulunanlar veya güvenlik şüphesi listelerinde yer alanlar bu muafiyetlerden yararlanamıyor. Aile birleştirme taleplerinde (eş/çocuk getirme) ise standart gelir ve meslek şartları (Mekanik/Mühendis/Doktor vb. meslek kodu zorunluluğu) yine de aranıyor; sadece ikamet düzenleme afı bu şartları kaldırmıyor.