Tennessee'de İdam Faciası: Cezaevi Müdürü Frank Strada İstifa Etti, Yıllık Durdurma Kararı

Tennessee eyaletinde Çarşamba günü gerçekleştirilmeye çalışılan Christa Pike idamı, vena erişimi sağlanamaması sonucu felç bir kaosla sonuçlanmış ve Pike üfleme cihazına bağlanarak hastaneye kaldırılmıştır. Olayın ardından Cumartesi günü Valisi Bill Lee, Cezaevi Müdürü Frank Strada'nın bu ay sonuna kadar istifa edeceğini ve eyaletlerdeki tüm idamların bağımsız bir inceleme tamamlanana kadar durdurulacağını açıkladı.

Strada'nın Arizona geçmişi gündeme geldi

Lee tarafından 2023'te Tennessee'nin idam protokollerini düzeltmek üzere getirilen Strada, görevden önce Arizona Cezaevi Sisteminde başkan yardımcılığı yaparken sekiz yıllık arayla yapılan üç idamın denetiminde bulunmuştu. Arizona Cezaevi Müdürü Ryan Thornell'in 2023 tarihli yeminli beyanına göre, Strada yönetiminde vena erişimi sorunları yaşanan bu idamlarda resmi protokoller ihlal edilmiş, ölümcül ilaçları hazırlayan eczacının kimliği bile kaydedilmemişti. Thornell, önceki yönetimin idam ekibine sadece "femoral sentral hat" kullanımını zorunlu kıldığını, bu uygulamanın departman politikasına aykırı olduğunu kaydetmişti. Arizona Valisi bu sorunlar üzerine bağımsız bir inceleme emretmiş, inceleme Strada'nın Tennessee'ye ataması haftaları sonra duyurulmuştu.

Bu yıl Tennessee'de ikinci başarısız deneme

Pike davası, Tennessee'de 2024 yılında yaşanan ikinci idam çığırını oluşturdu. Mayıs ayında Tony Carruthers'in idamı da ikincil IV hattı kurulamaması nedeniyle yarıda kesilmiştı. Ağustos ayında Anthony Darrell Hines'in idamı sorunsuz gerçekleşse de, iki ay aralıkla iki başarısızlık sistemik bir arızayı işaret etti. ABD Ölüm Cezasını Sonlandırma Kampanyası Yürütücüsü Laura Porter, avukatların ve toplum liderlerinin eyalet yönetimine sürecin yetersizliği hakkında yıllardır uyardığını, ancak "görmezden gelindiklerini" belirtti.

Bağımsız inceleme ve hukuki süreç

Valilik, Pike idamını incelemek için eski ABD Savcısı Ed Stanton'u atadı. Stanton, 2022'de de Tennessee'nin zehiri enjeksiyon protokolünü gözden geçirip yenilenmesini sağlamıştı. Pike'in avukatı Stephen Ferrell, CNN'e müvekkilinin idam sırasında "işkenceye maruz kaldığını", bilinci ve acı hissetmesi belirsizliğinde olduğunu, uzun vadeli sağlık durumu kestirilemediğini açıkladı. Ferrell, Pike'in 30 yıldır ağır cezalı ve tecrit koşullarında kaldığını, tekrar idam girişiminin "adalet getirmeyeceğini" vurgulayarak validen ömür boyu hapse çevirme (commutation) talep etti. Eyalet Adli Yetkilisi henüz tekrar idam davası açacağı konusunda sinyal vermedi.

Siyasi tartışma ve mağdur ailesi

Ocak ayında görevi sona eren Lee'nin yerine aday olan Cumhuriyetçi Senatör Marsha Blackburn, "adaletin hızla yerine getirilişi" için elektrikli sandalyenin geri getirilmesini önerdi. Eyalet Meclis Başkanı Cameron Sexton da atış kurulu yöntemini yasalara eklemeyi önerdi; en az beş eyalet bu yöntemi zaten meşru kılmış durumda. Mağdur Colleen Slemmer'in annesi May Martinez, idamın iptal edilmesi ve kızının katili hakkında net bilgi verilmemesi nedeniyle "eyaletin benden büyük bir özür dilemesi gerektiğini" söyledi. Martinez, ailesinin yargı sürecinin bu finalle bitmediğini, cevap beklediklerini ifade etti.