THY Boeing anlaşması kesinleşti: 100 uçak için 25 milyar dolarlık emri imzaladı

Türk Hava Yolları (THY) yönetim kurulu, Amerikan Boeing şirketinden toplam 100 adet ticari yolcu uçağı satın alımını onayladı. Anlaşma kapsamında 60 adet geniş gövdeli 787-9/10 Dreamliner ve 40 adet dar gövdeli 737 MAX 8/9 modeli temin edilecek. Liste fiyatları baz alındığında 25 milyar doları bulan emrin teslimatları 2027 yılının ikinci yarısından itibaren başlayacak ve 2033'e kadar sürmesi planlanıyor.

Anlaşma, aylardır siyasi gündemin merkezinde yer alıyordu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Mayıs ayında yaptığı bir açıklamada "Hükümet gizlice Boeing'den 100 uçak alıyor" iddiasında bulunmuştu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise aynı dönemdeki bir basın toplantısında bu iddiayı "uydurma" olarak nitelendirip, "Böyle bir kararın yok, THY kendi ihtiyacına göre karar verir" demişti. Resmi onay, her iki tarafın da tutarsızlıklarını ortadan kaldırarak THY'nin stratejik flota yenileme planının bir parçası olarak geldi.

Flota dengesini koruma stratejisi

THY Genel Müdürü Bilal Ekşi, onay toplantısından sonra yaptığı değerlendirmede, "Airbus A350 ve A321neo aileleriyle oluşturduğumuz geniş gövde ve dar gövde dengesini, Boeing 787 ve 737 MAX ailesiyle de sürdürüyoruz" ifadelerini kullandı. Havayolu, 2023 sonu itibarıyla 400'ü bulan filoya 2033 hedefleriyle 800 uçağa ulaşmayı hedeflerken, tek üreticiye bağımlılığı azaltmak adına "çift motorlu strateji"ni koruyor. Sipariş edilen 787 Dreamlinerler, uzun mesafeli uçuşlarda yakıt verimliliği ve yolcu konforu ile A350'lerin yanına yerleştirilecek; 737 MAX ailesi ise iç hat ve bölgesel uçuşlarda A321neo'ları tamamlayacak.

ABD-Türkiye eksenindeki çok boyutlu mesaj

Anlaşmanın ekonomik boyutunun ötesinde, ABD-Türkiye ilişkilerindeki donmanın kırılması sürecinde bir "güven jesti" olarak okunduğu kaydediliyor. Washington'da kaynaklı çevreler, anlaşmanın F-16 Blok-70 satış ve modernizasyon paketleriyle paralel gittiğini, Kongre onay süreçlerinin de bu ticari harekete ivme kazandırdığını belirtiyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede havacılık ve savunma sanayi işbirliğinin derinleştirileceğini vurgulamıştı. Boeing'in 2023 yılı sonu raporuna göre Türkiye pazarı için 20 yıl boyunca 600'den fazla yeni uçağa ihtiyaç öngörülüyordu; bu sipariş o tahminin ilk somut adımı oldu.

Piyasa analistleri, anlaşmanın THY hisse senedi fiyatlarında olumlu bir seyir başlattığını, ancak teslimat gecikmeleri riski (Boeing'in 737 MAX sertifikasyon süreçlerindeki zorlukları dolayısıyla) dikkatle izleneceğini aktarıyor. Hava yolu yönetimi, teslimat takvimine bağlı cezai şartların kontratla garanti altına alındığını söylüyor.