Tokat'ta Su Kaynaklı Salgın Nedeni Açıklandı: Parazit Bulaşması 3 Bini Hastaneye Yolladı

Tokat il merkezinde ve çevre köylerde Mayıs 2024'te başlayıp haftalar süren, binlerce vatandaşı başvurmaya zorlayan gastroenterit salgınınin nedeni, Sağlık Bakanlığı ve Tokat Valiliği tarafından yapılan kapsamlı epidemiyoloji ve laboratuvar analizleri sonucunda netleştirildi. Resmi verilerle hastaneye başvuru sayısı 3 bini bulurken, etkili müdahale sonrası vaka sayılarında belirgin düşüş kaydedildi.

Belirtiler ani başladı, yoğunluk yoğunluk arttı

Olaylar, Mayıs ayı ikinci haftasında Tokat Devlet Hastanesi ve özel sağlık kuruluşlarına ishal, kusma, karın ağrısı ve ateş şikayetleriyle başvuru yoğunluğunun aniden artmasıyla başladı. İl Sağlık Müdürlüğü ekipleri, ilk günlerde günde 200-300 seviyelerinde seyreden başvuru sayısının, salgının zirvesinde günde 1.000'leri bulduğunu kaydetti. Toplam başvuru sayısı, farklı tarihli resmi raporlarda 2.914 ile 5.000 arasında değişse de, laboratuvar onaylı vaka sayısı ve epidemiyolojik bağlantı olanlar 3 bin civarında netleştirildi.

Su örneklerindeki analizler 'Kriptosporidium' işaret etti

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ve Refik Saydam Hıfzıssıha Merkezi Başkanlığı ekipleriyle koordineli çalışan il ekipleri, şebeke suyu, kuyu suları ve depo örneklerinde yoğun mikrobiyolojik analizler gerçekleştirdi. Elde edilen sonuçlarda, su kaynaklı hastalıklar ajanlarından Kriptosporidium (Cryptosporidium) parazitinin kist formunun, şebekeyi besleyen kaynak su örneklerinde ve bazı depo çıkışlarında tespit edildiği belirlendi. Parazit, standart klorlama yöntemlerine dayanıklı olması nedeniyle su arıtma süreçlerinde ek önlemler (UV ışını, ozonlama veya filtrasyon) gerektiriyor.

Okullara bir gün ara verildi, su arıtma tesisleri müdahale edildi

Salgının yayılma hızı ve çocuklarda yoğun görülmesi üzerine Tokat Valiliği, 23 Mayıs 2024 Cuma günü il genelinde resmi ve özel okullarda bir gün eğitim-öğretime ara verme kararı aldı. Aynı dönemde Su ve Kanalizasyon İdaresi (TOKASKİ), şebekeyi besleyen ana su arıtma tesisinde şok klorlama ve filtrasyon sistemlerinin güçlendirilmesi işlemlerini başlattı. Kaynak su havzasında tarımsal sızıntı ve atık su karışması riski taşıyan noktalar tespit edilip izole edildi.

Durum kontrol altına alındı, su güvenliği sağlandı

Haziran ayı başlangıcında yapılan kontrol analizlerinde, şebeke suyunda parazit kisti tespit edilemediği, klor seviyelerinin ve fiziko-kimyasal parametrelerin standartlarda olduğu raporlandı. Valilikten yapılan yazılı açıklamada, "Şebeke suyu içme ve kullanım güvenliği tamamen sağlanmıştır, vatandaşlarımız rahatça su tüketebilir" ifadesi yer aldı. Hala şikayetle başvuran hastalarda ise 二次 enfeksiyon veya enfeksiyon sonrası sindirim bozuklukları (Post-infectious IBS) gibi durumların etkili olduğu, bu nedenle poliklinik yoğunluğunun bir süre devam edebileceği belirtildi.

Uzmanlar: Altyapı yatırımı ve kaynak koruma hayati

Halk Sağlığı uzmanları, Tokat örneğinin; kentselleşme, tarımsal faaliyetler ve eski altyapının çatışmasıyla kaynak su koruma alanlarının ihmal edilmesinin tehlikeli sonuçlarını bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti. Uzmanlar, sadece klorlamaya güvenilmesinin yetersiz olduğunu, çok barrıyeli su arıtma (UV, Ozon, Gelişmiş Filtrasyon) yatırımlarının ve su havzalarının kesin koruma alanının (KKA) denetlenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.