Trabzon dondurması coğrafi işaretle tescillendi: 1800'lü yıllardaki lezzet koruma altına alındı

17 Eylül 2026 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret belgesi alarak tescillenen Trabzon dondurması, kent için 16. kayıtlı ürün kimliğini kazandı. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) başvurusuyle sonuçlanan sürecin ardından, geçmişi 1800'lü yıllara dayanan geleneksel lezzet yasal koruma altına alındı. Tescil, ürünün İstanbul ve Ankara pazarlarına yaygınlaştırılması ile ardından Avrupa'ya açılma stratejisini de tetikledi.

1800'lü yıllardan bugüne: Hamsiköy sütü ve salep farkı

Trabzon dondurmasının özgünlüğü, Hamsiköy yaylalarından elde edilen inek ve keçi sütünün, bölgeye özgü ot florası sayesinde kazandığı yüksek yağ oranı ve lezzet profiliyle başlıyor. Lokma Tatlı Dünyası Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Aktürk, dondurma kültürünün 1800'lerde Akçaabat'taki kar kuyularıyla soğutulmaya başlandığını, teknolojiyle yaygınlaştığını anlattı. Aktürk, "O bölgenin ot florasının farklı olmasından dolayı süt çok lezzetli, yağlı ve kaliteli geliyor. Bu süt ile kaliteli salebi birleştirdiğimizde ürün çıkıyor" diyerek, reçetenin sadece malzeme değil, işçilik ve kaynatma tekniğinin de bir bütün olduğunu vurguladı. Atatürk Üniversitesi'nde yapılan akademik tahlillerin ardından TTSO'nun süreci devraldığını belirten Aktürk, coğrafi işaretin "sade dondurma" için alındığını, meyveli varyantların (ligarba, aronya) bu sade baz üzerinden üretildiğini aktardı.

İlin 16. işareti, 4 yeni hedef ve Avrupa vizyonu

TTSO Başkanı Erkut Çelebi, Trabzon'un coğrafi işaretli ürün sayısının 16'ya ulaştığını kaydederken, 4 yeni ürün için de başvuru süreçlerinin sürdüğünü açıkladı. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) işbirliğiyle her ilçeye özgü coğrafi işaretli ürün kazandırılması hedeflendiğini ifade eden Çelebi, Trabzon dondurmasının turizme ve şehre katma değer sağlayacağını öne sürdü. Çelebi, "Türkiye'nin önemli markası Maraş dondurması, Avrupa'da Roma dondurması ön plana çıkıyor. Trabzon dondurması üçüncü bir şehir ismi olarak dünyada markalaşacaktır" diyerek küresel pazarlama vizyonunu netleştirdi. İhracat altyapısının kurulduğunu, Avrupa ile görüşmelerin sürdüğünü belirten Aktürk, "Bu şehirde üretip ülkenin dışına pazarlarsak hem şehir, hem biz, hem köylü kazanır" diyerek yerel kalkınma bağlantısını vurguladı.