Trump: Flydubai uçağını hedef alan İran 'ağır bir bedel ödeyecek', ABD'de tepkiler arttı

ABD Başkanı Donald Trump, 30 Eylül gece Dubai'den Tel Aviv'e sefer yapan Flydubai uçağının İran'ın İsrail'e yönelttiği balistik füze salvosu sırasında hedef alındığı iddialarını onayladı. Beyaz Saray'da yaptığı basın toplantısında "İran, sivil bir havacılık aracını tehdit ederek uluslararası hukuku ve insanlığa karşı işlenmiş bir suç işledi" diyen Trump, "Bu kaba müdahale cevapsız kalmayacak, Tehran ağır bir bedel ödeyecek" diye konuştu.

Uçuş anında neler yaşandı?

Flydubai FZ 161 numaralı Boeing 737 MAX uçağı, İran'ın "Gerçek Vaad 2" kod adıyla başlattığı ve 180'in üzerinde balistik füzenin atıldığı geniş çaplı salve sırasında İsrail hava sahasına giriyordu. Pilotlar, füze izleri ve patlamalar gördüğünde aniden irtifa değiştirip Larnaka (Kıbrıs) havaalanına acil iniş yapmak zorunda kaldı. Uçakta 140 yolcu ve 7 mürettebat bulunuyordu; herhangi bir yaralanma bildirilmedi ancak yolcular panik ve travma yaşadı. Israil Hava Kuvvetleri, uçağın füzelerin patlama yüksekliğinin hemen altından geçtiğini ve hava savunma sistemlerinin (Ok Sistemi, David'in Fionkı) uçağı "dost" olarak tanımlayıp koruduğunu bildirdi.

Trump yönetimi: "Bu bir hata değil, kasıtlı bir eylem"

Trump, İran'ın "hata yaptığını" savunduğunu reddederek, "İran füzelerinin seyir yolları ve hedefleme algoritmaları, sivil hava trafiği rotalarını bilerek hesaplanıyor. Bu bir ihmal değil, psikolojik savaş ve bölgesi kaosa sokma niyetiyle yapılan bir kasıttır" dedi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise BM Güvenlik Konseyi'ne acil toplantı talep ederek, İran'ın Chicago Sözleşmesi (Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi) Madde 3 ve 8 ihlallerini gündeme getirdi. ABD, müttefiklerine İran'ın balistik füze programına yönelik yeni bir ambargo paketi ve Revolüsyoner Muhafız Ordusu (IRGC) komutan kadrosuna kişisel yaptırımlar önerdi.

Havacılık otoriteleri: "Hava sahası kapatılmaması suç unsuru"

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve IATA, İsrail'in 30 Eylül gece hava sahasını sivil uçuşlara tamamen kapatmaması konusunda ciddi soru işaretleri koydu. ICAO yetkilileri, "Tehlike bölgesi (FIR) içinde NOTAM (Havacılara Bildirim) yayınlanmadan sivil uçuşlara izin verilmesi, PS752 faciasının hatırlatıcı bir paralellik taşıyor" ifadelerini kullandı. Flydubai yetkilileri, uçuş planlamasının Tel Aviv havaalanı açık olduğu ve hava sahası güvenli bildirildiği için yapıldığını, İran saldırısının başlangıcıyla birlikte aniden değiştiğini açıkladı.

İran cevabı ve bölgesi gerilim

Tehran henüz Trump'ın "bedel ödetme" tehdidine resmi cevap vermedi. Dışişleri Sözcüsü Nesir Kenani, olayın "İsrail'in sivil kalkanı olarak kullanıldığı bir provokasyon" olduğunu iddia etti. Bölge analistleri, Trump'ın bu sert retoriğin, Kasım seçimlerinden sonra (veya 2026 senaryosunda mevcut dönemde) İran'ın petrol altyapısına veya füze üslerine yönelik "hassas ve ölçülü" bir ABD cevabı işareti olabileceğini, ancak Rusya ve Çin'in BM veto gücünün diplomasiyi zorlayacağını öngörüyor. Sivil havacılık güvenliği, artık İran-İsrail-Üçgeninin en kırılgan ve tehlikeli hatı haline geldi.