Trump'ın Çin'e silah teklifi: Eski Büyükelçi Perdue 'yaptık' dedi

Amerika Birleşik Devletleri'nin Çin'e karşı 1989'dan beri sürdürdüğü askeri satış embargo kuralının, Donald Trump yönetiminde kırılmak üzereydi. Dönem ABD Büyükelçisi David Perdue, Fox News'in "Sunday Morning Futures" programında yayınlanan bir röportajda, Başkan Trump'ın ticaret dengesizliğini gidermek adına Çin'e ABD yapımı silah sistemleri satmayı teklif ettiğini doğruladı.

Perdue, röportajda Trump'ın "Onlara ne satabiliriz? Onlara bir şeyler satmamız gerekiyor" diyerek askeri envanterin ticaret masasına yatırıldığını anlattı. Büyükelçi, teklifin hayata geçirilmediğini, bürokratik engellerin ve Pentagon'un direncinin bu girişimi durdurduğunu belirterek, "Sistem çalıştı" ifadesini kullandı.

Embargo kırılsaydı ne olurdu?

ABD Kongresi tarafından 1989 Tienanmen Meydanı olayları sonrası getirilen ve sonraki tüm yönetimler tarafından takip edilen yasak, Washington-Pekin ilişkilerinin en somut "kırmızı çizgisi" olarak kabul edilir. Trump'ın bu teklifi, stratejik rakipleriyle bile ticari denge arayışına giren "transactional" (işgüzar) dış politikasının en radikal örneği olarak tarih yazıyordu.

Uzmanlar, teklifin kabul edilseydi Tayvan Hakkında Taiwan İlişkileri Yasası'nın da zorguna gireceğini, Japonya ve Güney Kore gibi müttefiklerin güvenlik paydaşlığını sorgulayacağını kaydeder. Perdue'nin itirafı, o dönemde Hazine Bakanı Steven Mnuchin ve Ticaret Bakanı Wilbur Ross'un "ticaret savaşını bitirme" baskısı altındaki çabaların askeri boyutunu da ortaya koyuyor.

Güncel dengeçiklerde bir "ne olsaydı" senaryosu

2026 itibarıyla ABD-Çin ilişkileri yonga teknolojisi, Tayvan ve Denizler Savaşı'nda hakimiyet mücadelesi üzerinden seyrederken, Perdue'nin 2019-2020 dönemine ait bu açıklaması, Washington'da "strategik rekabet" terminolojisinin ne kadar esnek yorumlanabileceğinin hatırlatılması niteliğinde. Pentagun'un o günkü "Hayır" cevabı, bugünkü müttefik güvenliği garantilerinin de birer referans noktası olarak kalmaya devam ediyor.