Trump yönetimi Microsoft ve dev IT şirketlerine yeşil kart dondurdu, üniversitelerde soruşturma başlattı

Washington — Trump yönetimi, geçtiğimiz gece imzalanan bir yürütme emri ve Ülke İçişleri Bakanlığı (DHS) yönetmeliğiyle, Microsoft, Google, Amazon ve Meta gibi dev teknoloji şirketlerinin yabancı uzmanlar için başvurduğu iş tabanlı yeşil kart (EB-2 ve EB-3) süreçlerini süresiz askıya aldı. Aynı paket kapsamında Ticaret Bakanlığı ve FBI ortaklığıyla, "hassas teknoloji transferi riski" taşıyan 40 üzerinde araştırma üniversitesine yönelik idari soruşturmalar başlatıldı.

Yeşil kart dondurma: H-1B'den EB kategorilerine odaklanma

Yeni düzenleme, 2020'deki Proclamation 10052'nin genişletilmiş hali niteliğinde olup, geçici iş vizesi (H-1B) yerine doğrudan kalıcı oturma yolu olan EB-2 (Yüksek Lisans/Doktora sahipleri ve olağanüstü yetenekliler) ve EB-3 (Mesleki becerili işçiler) kategorilerini hedef alıyor. Beyaz Sarayı Basın Sekreteri Karine Leavitt, "Amerikan STEM mezunlarının işsiz kaldığı bir ortamda, ucuz yabancı işgücüne kapı aralayan şirketleri önlemekte ısrarlıyız" ifadelerini kullandı.

Etki alanı en geniş olan şirket Microsoft. Şirket, sadece 2023-2024 mali yılında PERM (İş Gücü Sertifikasyonu) süreci için 12 binin üzerinde başvuru yaparak listede birinci sırada yer alıyordu. Microsoft yetkilileri konuyla ilgili resmi bildirimde bulunmadı ancak şirketin DC tabanlı lobi grubu TechNet aracılığıyla "Yargıya başvuru hakkımızı saklı tutuyoruz" mesajı verdi.

Üniversitelerde 'Çin İnisiyatifi 2.0' gündeme geldi

Paralel olarak DHS ve FBI, "Akademik araştırma güvenliğini sağlamak" amacıyla MIT, Stanford, Berkeley, UCLA ve Texas A&M dahil 43 üniversiteye soruşturma mektupları gönderdi. Odak noktası: Son 5 yılda Pentagon (DoD) ve Enerji Bakanlığı (DOE) fonlu projelerde görev alan, Çin askeri kurumlarıyla (Seven Sons of National Defense gibi) bağlantısı tespit edilen araştırmacılar ve bu projelere atanan yabancı öğrenci vızeleri (F-1/J-1).

Yükseköğretim Derneği (ACE) Başkanı Ted Mitchell, "Bu tarama, akademik özgürlüğü ve uluslararası iş birliğini körlüğüyle hedef alıyor, bilim insanı kaçışını hızlandıracak" diyerek tepki gösterdi. Yönetim kaynakları ise soruşturmanın "vize dolandırıcılığı ve ihracat kontrol ihlalleri" odaklı olduğunu, henüz bir yaptırım kararı alınmadığını belirtti.

Hukuki süreç ve piyasa reakksiyonu

ABD Mülteci ve Göçmenlik Kanunu (INA) 212(f) maddesi dayanağıyla çıkarılan emrin, 15 gün içinde Federal Mahkemelerde (muhtemelen DC ve 9. Bölge) durdurulma talep edileceği öngörülüyor. 2020'de benzer bir deneme (Proclamation 10052) yargı tarafından bloke edilmişti; ancak o günden bu yana Mahkeme'nin ideolojik dengesi değişti. Avukatlar, "Bu sefer 'ülke çıkarları' tanımı çok daha geniş çerçeveye oturtuldu, yargının müdahalesi zor olabilir" diyor.

Nasdaq açılışında Microsoft hisseleri %1.2, Nvidia %0.8 değer kaybetti. Göçmenlik politikası analistleri, eğer karar ayağa kalkarsa, Hindistan kökenli mühendislerin 10-15 yıl süren yeşil kart kuyruğunun (backlog) tamamen kilitleneceğini, bu da uzun vadede ABD'in AI ve yarım ıtkıcılı liderliğini zedeleyeceğini öngörüyor.