Türk gıda devi Taban Gıda resmen iflas etti: Konkordato reddedildi, tasfiye süreci başlıyor

İstanbul — Türkiye'nin en büyük gıda ve tarım şirketlerinden biri olan Taban Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., İstanbul 5. Ticaret Mahkemesi'nin kararıyla resmen iflas ilan edildi. Şirketin borçlarını yeniden yapılandırmak için başvurduğu konkordato talebi, mahkemece "borç ödeme gücü bulunmadığı" gerekçesiyle reddedilerek tasfiye yoluna gidildi. Bu karar, Türkiye tarım ihracat ve ithalat tarihindeki en büyük çöküşlerden biri olarak kaydediliyor.

Yıllardır süren çöküşün son durağı

1987'de kurulan ve un, bulgur, makarna ve gıda sanayi hammaddeleri ithalatında pazar liderliği yapan Taban Gıda, son 5 yıldır artan finansman maliyetleri, kur riski ve küresel tahıl fiyatlarındaki volatilite yüzünden nakit akışı sorunu yaşıyordu. Şirket, 2023 yılında 10 milyar TL'yi aşan borç yapısıyla konkordaya girmiş, 2024'te onaylanan projeyle ödeme planı sunmuştu. Ancak son dönemde ana bankalar olan Ziraat, Halk ve Vakıfbank'ın kredi kullanımını durdurması ve tedarikçilerin peşin satışa geçmesiyle proje çöktü. Mahkeme, 14 Ekim 2026 tarihli kararında "Konkordato projesinin yürütülebilirliği kalkmış, borçlunun ödeme gücü kalmamıştır" tespitini yaparak iflasa karar verdi.

Türkiye buğday ithalatının 'yüzde 20'si' riske girdi

Taban Gıda, yıllardır Türkiye'nin yıllık 10-12 milyon ton civarındaki buğday ithalatının yaklaşık yüzde 20'sini tek başına karşılıyordu. Şirketin liman depolama kapasitesi ve lojistik altyapısı, ülkenin gıda güvenliği stratejisinin kritik bir unsuruydü. İflas kararı, gelecek sezon ithalat tenderlerinde ve un fiyatlarında dalgalanmalara yol açabileceği için Tarım ve Orman Bakanlığı ile TMO yetkilileri tarafından yakından izleniyor. Sektör temsilcileri, boşalan bu hacmin diğer büyük ithalatçılar (Özbey, Ulusoy, Pınar vb.) tarafından karşılanmasının zaman alacağını, ara dönemde fiyat baskısı oluşabileceğini öngörüyor.

Çiftçiler ve tedarikçiler 'alacak bekçisi' oldu

İflas ilanı, Anadolu'daki binlerce çiftçi ve yerel tohum/un tedarikçisi için de şok etkisi yarattı. Taban Gıda'nın konkordato sürecinde ödeyemediği çiftçi alacakları ve tedarikçi çekleri, şimdi iflas idaresi (müflis idaresi) tarafından toplanacak varlıklar havuzuna girecek. Tarım Kredi Kooperatifleri ve çiftçi sendikaları, "Alacakların tahsilatı yıllar sürebilir, çiftçiye nakit ihtiyacı anlık" diyerek acil müdahale talep ediyor. İstanbul Ticaret Odası verilerine göre şirketin ticari alacaklı sayısı 3.000'yi buluyor; bu alacaklıların çoğu KOBİ ölçeğinde yerli un fabrikaları ve lojistik firmaları.

Yönetim soruşturması ve varlıklar donduruldu

Mahkeme kararıyla şirketin yönetim kurulu yetkileri kaldırıldı, bir müflis idaresi (icra müdürü) atandı. Tüm varlıklar, banka hesapları ve mülkiyet kayıtları donduruldu. Savcılık kaynaklarına göre, şirket yönetiminin konkordato sürecinde varlık aktarımı (asset stripping) yapıp yapmadığı, borçları gizleyip gizlemediği konusunda ayrı bir ticaret hukuku ve haksız mücadele soruşturması başlatıldığı öğrenildi. Eski Genel Müdür ve Yönetim Kurulu üyelerinin yurtdışı çıkışlarına getirilen engelleme kararı hâlâ yürürlükte.

Sektör: 'Bu son değil, konsolidasyon başlıyor'

Gıda sanayicileri, Taban Gıda'nın çöküşünün sektördeki "aşırı büyüme ve borçlanma modelinin" sonu olduğunu, önümüzdeki dönemde benzer riskli portföylere sahip firmalarda birleşme, devralma veya tasfiye hareketlerinin hızlanacağını belirtiyor. TOBB ve TÜGİS, "Taban boşluğu büyük ama pazar mekanizması dengeleri kuracaktır" mesajı verse de, un fiyatlarındaki artış trendinin kış aylarına doğru devam etmesi bekleniyor.