Türkmenistan, Almaty'de Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri İçin Gönüllülü Ulusal İnceleme Deneyimini Paylaştı

ALMATY — Birleşmiş Milletler (BM) Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCAP) Asya-Pasifik bölgesi ofisi koordinasyonunda Kazakhistan'ın Almaty kentinde düzenlenen "Gönüllülü Ulusal İnceleme (VNR) Hazırlama Deneyimleri" başlıklı bölgesel atölye çalışmaları tamamlandı. Toplantıda, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Ajandası'na uyum sürecini hızlandırmak adına ülke deneyimlerinin paylaşıldığı bildirildi.

Atölyenin odak noktalarından biri olan Türkmenistan sunumunda, ülkenin ikinci Gönüllülü Ulusal İnceleme raporu hazırlık sürecinde izlediği "bütünleşik veri yönetimi" modeli ve sivil toplum katılım mekanizmaları öne çekildi. Resmi bilgilere göre Türkmenistan yetkilileri, ulusal istatistik sistemlerinin BM göstergeleriyle harmonize edilmesi yönündeki yasal düzenlemelerin ve dijital raporlama platformunun kurulumunun, raporlama sürecini hem şeffaflaştırdığını hem de politika belirleyicilere gerçek zamanlı veri akışı sağladığını vurguladı.

Bölgesel İşbirliği Veri Boşluklarını Kapatmayı Hedefliyor

Çalıştayda konuşan BM ESCAP yetkilileri, Orta Asya ülkelerinin VNR süreçlerinde ortak olarak karşılaştığı "veri boşlukları" ve "gösterge ayrışmaları" sorununu çözmek için bölgesel bir veri standardizasyon harita çiziminin gündeme geldiğini aktardı. Kazakhistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan temsilcileri de ulusal istatistik kurumları ile bakanlıklar arası koordinasyon komiteleri kurarak bu boşlukları kapatma çabalarında olduğunu belirtti.

Türkiye açısından da önemli bir referans noktası oluşturan toplantıda, Ankara'nın 2019 ve 2023 yıllarında sunduğu iki VNR raporundaki "katılımcı izleme ve değerlendirme" metodolojisinin, bölge ülkeleri için birer örnek teşkil ettiği kaydedildi. Türkiye'nin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda kurduğu "Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Veri Portalı" uygulaması, atölye sırasında en iyi uygulamalar (best practice) kategorisinde incelendi.

2027 Rapora Doğru: Yerel Yönetimler ve Özel Sektör Dahil Ediliyor

Atölye kapanış bildirisinde, 2027 BM Yüksek Düzeyli Politika Forumu (HLPF) öncesinde hazırlanacak üçüncü nesil VNR'lerin, merkezi yönetimlerin ötesinde belediyelerin, üniversitelerin ve özel sektörün katkısıyla hazırlanması gerektiği vurgulandı. Türkmenistan yetkilileri, bu kapsamda "Yerel Sürdürülebilir Kalkınma Planları"nın ulusal strateji belgeleriyle entegre edilmesi çalışmalarının başladığını ifade etti.

Bölge ülkeleri için hazırlanan yol haritasında; ulusal istatistik ofislerinin bağımsızlığının güçlendirilmesi, büyük veri (big data) ve uydu verilerinin resmi istatistiğe entegre edilmesi ile gençlik ve kadın örgütlerinin raporlama sürecine yapısal olarak dahil edilmesi öncelikli eylem alanları olarak belirlendi.