UETS kayıt son tarihi doldu: 65 yaş üstü muaf mi, kaydolmayanlara ceza ne kadar?

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) kayıt sürecinin nihai aşamasında, mükellefleri son durum hakkında uyardı. Resmi Gazete'de yayımlanan 552 sayılı Tebliğ ile 1 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla ticari mükelleflerle birlikte serbest meshep sahipleri, kira gelirleri elde edenler ve diğer mükellefler için UETS kaydı zorunlu hale getirilmişti. Bu tarih geçtikten sonra kayıt yapmayan mükelleflere karşı denetim süreçlerinde cezai işlemler başlatıldı.

Kimler Zorunlu, Kimler Muaf?

Vergi Usul Kanunu (VUK) madde 14'u ve ilgili tebliğlere göre; ticari işletme sahipleri, şirket ortakları, serbest meshep sahipleri (avukat, müşavir, mühendis, hekim vb.), gayrimenkul kira gelirleri elde eden mükellefler ile sınırlı sorumlu mükellefler UETS'e kayıt olmak zorundadır. Bu gruplar için "isteğe bağlı" dönem sona erdi, kayıt şarttı.

65 Yaş Üstü ve Engelli Mükellefler İstisnası

Mevzuattaki en kritik detay, 65 yaşı doldurmuş veya en az %80 oranında engelli olan mükelleflerin zorunluluktan muaf tutulmasıdır. Bu grubun UETS'e kayıt olması gerekmiyor; tebligatları fiziki adreslerine (posta yolu ile) devam edecektir. Ancak bu mükellefler isterlerse gönüllü olarak kaydolabilir, bu durumda elektronik tebligat alırlar. Muafiyet, mükellefin yaşına veya engel durumuna göre otomatik olarak sistemde işlenmez; mükellefin veya vekilinin GİB'ye bildirimi veya sistemdeki veri tabanı eşleşmesiyle devreye girer.

Kaydolmayanlara Ne Tür Ceza Uygulanıyor?

Zorunlu olduğu halde UETS'e kayıt olmayan mükellefler için VUK'un 344. maddesi işletiliyor. Buna göre; tebligat için elektronik adres bildirmeyen veya bildirdiği elektronik adresi güncellemeyen mükelleflere, her bir hesap dönemi için idari para cezası yazılıyor. Ceza tutarı her yıl Yeniden Değerleme Oranı ile tespit ediliyor; 2024 yılında bu tutar 1.100 TL olarak uygulanmış, 2025 ve 2026 yılları için yeniden değerleme yapılarak artırılmıştır. Ceza, her vergi dönemine ayrı ayrı kesilebildiği için birikimli yükümlülük oluşturuyor.

Kayıt ve Bilgilendirme Nasıl Yapılır?

Mükellefler UETS kaydını e-Devlet şifresi, mobil imza veya elektronik imza ile UYAP veya GİB portali üzerinden gerçekleştirebilir. Kayıt sırasında eposta ve cep telefonu numarası girilmesi zorunludur; tebligatlar bu kanallara düşer. Adres değişikliğinde veya iletişim bilgilerinde güncelleme yapılması mükellefin sorumluluğundadır; aksi takdirde tebligat "ulaşılmış" sayılır ve itiraz süreleri işlemeye başlar.

Uzmanlar, muafiyet kapsamına giren 65 yaş üstü vatandaşların ailelerinin bu durumu GİB'ye bildirerek veya e-Devlet üzerinden "UETS Muafiyet Sorgulama" ekranından kontrol ederek, gereksiz ceza riskini önlemeleri gerektiğini vurguluyor.