Yeşilay: Halkın %80'i kapalı alan yasağına, %70'i sade paketlemeye destek veriyor

Yeşilay Başkanı Prof. Dr. Erol Eraslan, 17 Eylül 2026 tarihinde Ankara'da yaptığı basın toplantısında, tütün kontrol politikalarına ilişkin kapsamlı kamuoyu araştırmasının sonuçlarını paylaştı. KONDA Araştırma ve Danışmanlık ile ortaklaşa, Türkiye geneli 2.500 kişiyle yüz yüze yapılan ankete göre toplumun tütün mücadelesine bakışı son yıllardaki en yüksek destek seviyesine ulaşmış.

Yasaklar ve düzenlemelerde rekor konsensüs

Araştırmanın en dikkat çeken bulgusu, kapalı alanlarda sigara içme yasağının (4207 sayılı Kanun) halk tarafından %80,3 oranında desteklenmesiydi. 2010 yılında uygulama başladığında bu oran %60 seviyelerindeydi. Benzer şekilde, sigara paketlerinin marka logosuz, standart bir renkte (sade paketleme) satılması önerisi %70,1 onay aldı. Bu oran 2022 yılı ölçümünde %62 idi.

Fiyat politikası ve gençlik koruması

Vergi zamları yoluyla sigara fiyatlarının artırılmasının tütün kullanımını azaltacağını savunanların oranı %75,4 olarak belirlendi. Eraslan, "Fiyat artışı, özellikle gençlerin ve düşük gelirli grupların tütün kullanımına başlama riskini en etkili düşüren politika aracı" diyerek, 2026 bütçe yılında yapılan özel tüketim vergisi (ÖTV) düzenlemelerinin kamuoyu desteğiyle uyumlu olduğunu vurguladı.

Isıtmalı tütün ürünleri ve aromalı sigaralar hedefte

Son dönemde gündemde olan ısıtmalı tütün ürünleri (HTP) ve elektronik sigaraların kapalı alanlarda yasaklanması talebine %82,6 destek çıktık. Aromalı sigara ve tütün ürünlerinin satışının yasaklanması önerisi ise %78,9 onay aldı. Yeşilay Genel Koordinatörü Prof. Dr. Mücahit Öztürk, "Tütün endüstrisi gençleri hedef almak için aromaları ve yeni teknolojileri kullanıyor; halk bu tuzağı fark ediyor" dedi.

Yasal süreç ve uluslararası yükümlülükler

Sonuçlar, TBMM Sağlık Komisyonu'nda görüşmekte olan 4207 sayılı Kanun değişiklik tasarısının (sade paketleme, HTP düzenlemesi, reklam yasağının genişletilmesi) toplumsal meşruiyetini güçlendiriyor. Türkiye, 2004'ten beri taraf olduğu WHO Çerçeve Sözleşmesi (FCTC) kapsamında 2025 sonrası hedeflerine (MPOWER paketi) ulaşmak için bu verileri politika yapıcılarına sunuyor. Kaçak tütün ticaretinin "fiyat artışı artırır" iddiası üzerine Eraslan, "Kaçak mücadele polisiye yollarla, politika gerilemesiyle değil yapılır" şeklinde kontr argüman geliştirdi.