ABD, 20 yıllık varlığına son verdi: Irak'taki son birlikler bugün ayrılıyor

30 Eylül 2026 tarihi, Irak ve ABD ilişkilerinde bir dönem kapatılıyor. Bağdat'taki Yüksek Askeri Komisyon (YAK) toplantısında imzalanan anlaşma çerçevesinde, Saddam Hüseyin rejiminin yıkılmasıyla 2003'te başlayan ve DAİŞ mücadelesi sebebiyle 2014'ten itibaren "Global İttifak" çatı altında şekillenen ABD askeri varlığı, bugün resmen sona eriyor.

İrak Başbakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamada, ittifak misyonunun "başarılı bir şekilde tamamlandığı" ve güvenlik ortaklığının artık "iki taraflı çerçeve"ye taşındığı belirtildi. CENTCOM yetkilileri de Ain el-Esad ve Erbil'de kalan son personelin ve ekipmanların çekilmesinin bugün içindeki planlanan seferlerle tamamlanacağını onayladı.

Neden şimdi ve nasıl bir süreç?

Süreç, Ocak 2024'te başlayan YAK görüşmeleriyle hız kazandı. Şubat 2024'te açıklanan ortak bildiride, DAİŞ'in toprak kontrolünü kaybetmesi ve Irak Güvenlik Kuvvetleri'nin yetkinliğinin arttığı gerekçesiyle, ittifak görevinin aşamalı olarak sonlandırılacağı kararlaştırılmıştı. İlk aşamada Eylül 2025'e kadar bazı üsler boşaltılmış, ikinci ve son aşamada ise bugün itibarıyla kalan tüm istihbarat, danışmanlık ve lojistik destek unsurları çekiliyor.

ABD, askerî varlığına son vermesine rağmen Irak'ta stratejik etkisini korumak için "Güvenlik İşbirliği Anlaşması" çerçevesinde istihbarat paylaşımı, eğitim ve silah satışları gibi sivil-danışmanlık kanallarını açık tutacak. Ancak askerî komuta zinciri ve operasyonel yetki tamamen Irak Genelkurmayına devredildi.

Bölge dengeleri ve riskler

Uzmanlar, çekilmenin Suriye'deki ABD varlığı (yaklaşık 900 personel) üzerinde doğrudan bir etki yaratmayacağını, ancak İran destekli grupların Irak içindeki siyasi ağırlığının artabileceğini öne sürüyor. Irak Hükümeti, boşalacak üslerin (özellikle Ain el-Esad) kendi kuvvetleri tarafından kontrol edileceğini, hava sahasının ise Irak Hava Kuvvetleri ve ittifak üyesi ülkelerden talep edilecek destekle korunacağını bildirmişti.

Washington, bu hamleyi "sonsuz savaşların sonlandırılması" vaadinin bir parçası olarak sunarken, bölgedeki rakipleri bu boşluğu nasıl dolduracağını test edecek. Bugün akşam saatlerinde Bağdat'ta yapılacak törenle bayrak indirme seremonisi, 23 yıllık bir askeri çağın sembolik kapanışını işaret edecek.