ABD'de dizel fiyatları rekor seviyeye çıktı, nakliye maliyetleri zorluyor

Amerika Enerji Bilgi İdaresi (EIA) dün yayımladığı haftalık raporunda, ABD genelinde pompa bazında dizel fiyatının gallon başına 5,03 dolara çıktığını açıkladı. Bu seviye, Şubat 2023'te görülen önceki zirveyi aşıyor. Artışın temelinde, Ham petrol stoklarındaki beklenmedik düşüş, Rafineri kullanım oranlarındaki mevsimsel kısıtlama ve Mississippi nehri seviyesinin alçaklığı nedeniyle iç su yolu taşımacılığındaki aksaklıklar yer alıyor.

Uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığı sendikaları (ATA), fiyat artışının uzun vadeli sözleşmelerdeki yakıt payı formüllerine yansıması için 2-3 hafta bekleme süresi olduğunu belirtti. Küçük nakliye firmaları ise anlık piyasa fiyatları (spot rates) ile pompa fiyatları arasındaki açığın kâr marjlarını erittiğini, bazı hatların geçici olarak durdurulduğunu bildiriyor.

Rafineri bakımları ve stok dinamikleri baskılıyor

EIA verilerine göre geçen hafta ABD ham petrol stokları 4,2 milyon varil azalırken, dizel/ısıtma yakıtı stokları 1,8 milyon varil düştü. Güney kıyısındaki rafineriler planlı bakım sezonuna girdiği için üretim hacmi haftalık 900 bin varil geriledi. Analistler, bakımların Ekim ortasına kadar süreceğini ve stok yeniden doldurulana kadar fiyat baskısının devam edeceğini öngörüyor.

New York Mercantile Exchange (NYMEX) ULSD vadeli işlem fiyatları dün gallon başına 2,48 dolara kadar çıktı, Kasım teslimat sözleşmeleri 2,55 dolara tırmandı. Vadeli piyasadaki 'backwardation' yapısı (spot fiyatların vadeli fiyatların üzerinde olması), piyasanın yakın vadeli arz kaygısını yansıtıyor.

Tüketici fiyatlarına dolaylı etki riski

Dizel, ABD lojistiğinin omurgası olduğu için fiyat artışı perakende fiyatlarına 4-6 hafta gecikmeli yansır. Tarım, inşaat ve kamyon taşımacılığı girdisi yüksek sektörlerde maliyet basıncı artıyor. Beyaz Ev Ekonomik Danışmanlık Konseyi (CEA) dün yaptığı toplantıda, enerji fiyatlarındaki volatilitenin enflasyon tahminlerine risk oluşturduğunu, ancak henüz temel enflasyon trendini değiştirmediğini kaydetti.