ABD, Rusya'dan 300 Bin Ton Dizel İthalatına Kapı Araladı: OFAC 'Genel Lisans' Yayımladı

Washington/Moskova — ABD Hazine Bakanlığı Yabı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), bugün yayımladığı Genel Lisans No. 8M ile Rusya kökenli dizel ve diğer orta damıtmalı ürünlerin sınırlı miktarda ABD'ye ithal edilmesine yol açtı. Karar, Başkan Donald Trump ile Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin arasında geçen hafta gerçekleştirilen telefon görüşmesinin ardından geliyor ve kuzey yarım küresinde kış aylarına girerken ABD Doğu Sahili'nde (PADD 1) kritik seviyeye düşen ısıtma yağı stoklarını güçlendirmeyi hedefliyor.

Hukuki Mekanizma: Geçici ve Koşullu İstisna

Federal Register'da yer alan lisans metnine göre; ithal izinleri 9 Ekim 2026'dan 31 Aralık 2026'ya kadar geçerli olacak. Toplam izin verilen hacim 300.000 metrik ton ile sınırlandırıldı. Bu miktar, yıllık ABD dizel ithalacının yaklaşık %2'sine, PADD 1 bölgesinin kış talep fazlasının ise yakında %15'ine karşılık geliyor. Lisans, G7'in koyduğu 100 dolar/varil fiyat sınırı (price cap) mekanizmasına tam uygunluk şartıyla verildi; bu eşik aşılırsa lisans otomatikmen sona erecek.

Piyasa Nedeni: EIA Verileri Alarm Çaldı

Kararın arka planında, Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından 2 Ekim'de açıklanan haftalık rapor yatıyor. Rapora göre PADD 1 (New England ve Orta Atlantik) bölgesindeki dizel/ısıtma yağı stokları, bu dönem için 5 yıllık ortalamanın %22'si altında seyrederken, Colonial Pipeline'ın planlı bakım kapatmaları ve raffineri verimlilik kayıpları arz riskini artırmıştı. New York Mercantile Exchange (NYMEX) ULSD vadeli işlem fiyatları bu hafta varil başına 3,45 dolar seviyesine kadar çıkmış, crack spread (raffineri marjı) 2022 kriz seviyelerine yaklaşmıştı.

Lojistik ve Ödeme: Gölge Filo Riski ve Alternatif Kanallar

Sevkiyatlar, Baltık Denizi'nden (Primorsk, Ust-Luga) ve Kara Denizi'nden (Novorossiysk) MR ve LR1 sınıfı tankerlerle yüklenecek. Sigorta ve P&I kulüp kapsamı, G7 fiyat sınırı uyumluluğu kanıtlanarak (attestation) sağlanacak. Ödemelerde ABD bankacılık sisteminin (SWIFT) dışında kalınarak, BAE Dirhemi ve Çin Yuanı karışımı kullanılması öngörülüyor. Tanker takip firmaları (Kpler, Vortexa) verilerine göre ilk yükleme penceresi 15-20 Ekim aralığına işaret ediyor.

Jeopolitik Etki: Müttefikler Karşısında Kırılma Noktası

Anlaşma, AB'nin hâlâ yürürlükteki Rusya petrol/dizel yasakını (Konsil Kararı 2022/576) koruyor olması nedeniyle transatlantik ittifakta çatlak yaratıyor. Brüksel'den gelen ilk tepkilerde, "ABD'nin tek taraflı hareketi fiyat sınırı rejiminin bütünlüğünü zayıflatır" değerlendirmesi öne çıkıyor. Kyiv'de Zelenski yönetimi, kararı "enerji silahlandırmasına razı olma" olarak nitelendirdi. Türkiye açısından, tankerlerin Türk Boğazları'ndan geçişi (Montreux Sözleşmesi çerçevesinde) ve Ceyhan/Mersin limanlarında olası lojistik destek rolleri gündeme gelebilir.

İleriye Dönük İzlenecek Göstergeler

• EIA Haftalık Stok Raporu (16 Ekim): PADD 1 stoklarındaki haftalık değişim, piyasa algısını belirleyecek.
• OFAC Uyumluluk Raporu: İlk sevkiyatın fiyat sınırı altına girip girmediğine dair onay belgesi.
• Kongre Reaksiyonu: Senat Bankacılık ve Şehircilik Komitesi'nden olası denetim toplantısı çağrısı.
• OPEC+ Toplantısı (Kasım): Rusya'nın ek arzı ofset etmek için üretim kesintisi kararı alıp almayacağı.