Anayasa Mahkemesi'nden tarihi karar: Süresiz nafaka iptal edildi, yeni düzenleme Meclis'e kaldı

Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma sonucu yoksul kalan eşin süresiz nafaka talep edebildiği Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin ikinci fıkrasını anayasaya aykırı buldu. Resmi Gazete’de yayımlanan ve gerekçesi bugün açıklanan kararla, mahkeme mevcut düzenlemenin “eşitsizlik” yarattığını ve sözleşme özgücüğü ile çeliştığını tespit etti. İptal kararı 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek; bu tarihye kadar mevcut hükümler uygulanmaya devam edecek.

Meclis'in masasında yeni tasarru

AYM’nin bu kararıyla topu Tamam Millet Meclisi'ne (TBMM) atması, yasama organının önümüzdeki dönemde aile hukukunda köklü bir yapılandırma yapması gerektiğini gösteriyor. Uzmanlar, yeni düzenlemenin nafaka süresini evlilik süresine, eşin yaşına ve iş gücüne katılım durumuna bağlayan kademeli bir modele oturacağını öngörüyor. Meclis süresi dolmadan yasal boşluğu doldurmazsa, 1 Temmuz 2027'den itibaren mahkemeler üst üste anayasa aykırılığı içeren bir maddeyle yüzleşecek.

Kararın gerekçesinde, süresiz nafakanın nafaka alacak eşin ekonomik bağımsızlığını engellediği, ödeyen eş üzerinde ise aşırı bir yük oluşturduğu vurgulanıyor. Mahkeme, "evlilik birliği sona erdiğinde her iki tarafın da kendi hayatlarını kurma özgürlüğünün dengelemesi gerektiğini" kaydediyor. Bu yaklaşım, 2024'teki benzer bir bireysel başvuru kararıyla başlayan yorum değişikliğini normatif bir düzeye taşıdı.

Geçiş sürecinde davalar nasıl etkilenir?

İptal kararı ileri tarihli yürürlük kazandırıldığı için, 30 Haziran 2027'ye kadar açılan ve devam eden davalarda hâlen süresiz nafaka talep edilebilecek ve mevcut yargıtay içtihatları referans alınacaktır. Ancak avukatlık topluluğu, yeni yasa taslağı Meclis gündemine gelene kadar mahkemelerin "geçiş dönemi" gerekçesiyle nafaka sürelerinde kısıtlama getirebileceğini, hatta bazı mahkemelerin AYM gerekçesini referans alarak süresli nafaka kararı verebileceğini aktarıyor. Kadın hakları dernekleri ise geçiş süresinin kadınları koruma açısından yetersiz kalabileceğini, yeni düzenlemede "evlilik sırasında ev işi yapan eşin hakları"nın nasıl hesaplanacağının kritik olacağını belirtiyor.